ASTANA. Kazinform - Ижтимоий тармоқларда АҚШда McDonald’s тармоғи учун етиштирилган картошка навига ўта заҳарли пестицид сепилгани ҳақидаги хабар тарқалмоқда. Бу ҳосилнинг кўринишини бузадиган ҳашаротларни йўқ қилиш учун амалга оширилади. Айдахолик фермерлар пестицид сепгандан кейин беш кун давомида картошка даласига бормайди. Бу маълумотлар ҳақиқатга тўғри келмайди, деб хабар беради Kazinform агентлиги stopfake.kzга таяниб.
Бу эски фейкдир. У биринчи марта чет элда пайдо бўлган.
Фейк манбаси журналист Майкл Полланнинг 2013 йилда Лондонда RSA Housдаги тадбирдаги нутқи бўлган. Овқат пишириш ҳақида гапирар экан, у McDonald’s ишлатадиган картошкани эслатиб ўтди. Тахминларга кўра, ўсаётганда унинг ҳаммасига хавфли пестицид метамидофос сепилади (Monitor).
Аслида, бу пестицид узоқ вақт давомида картошкани даволаш учун ишлатилмаган. 2008 йилда Европа Иттифоқида, 2009 йилда эса АҚШда фойдаланиш тўхтатилди.
2023 йил май ойида британиялик фактчекер Full Fact Майкл Полландан фермерлар McDonald’s учун картошка етиштиришда Monitor пестицидидан фойдалангани ҳақидаги эски баёнотига изоҳ беришни сўради. Журналист эса 2013 йилда 1990 йиллардаги хабарларга таянганини айтди.
Шундай қилиб, Американинг McDonald’s корпорацияси учун картошка етиштиришда қўлланиладиган зарарли пестицидлар ҳақида тарқатилган маълумотлар фейкдир. Метамидофос (Monitor) узоқ вақтдан бери АҚШ ва Европа Иттифоқи мамлакатларида тақиқланган.
Бекабат Узаков
Бекабат Узаков(Бегабат Ұзақов) Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі, Ғ. Мүсірепов атындағы сыйлықтың лауреаты. Шығармалары 1987 жылдан бастап баспасөзде жарияланады. Бірнеше прозалық кітаптардың авторы. Ташкент мемлекеттік университетінің журналистика факультетін бітірген. Туындылары мен өмірбаяны Қазақстанда қазақ тілінен басқа тілдерде оқытатын мектептердің 7-сыныбына арналған “Қазақ тілі және әдебиетінде”, Өзбекстанда ЖОО-ларға арналған оқулықта оқытылуда. 2023 жылы жазушының 50 жасқа толуына орай “Биікке беттеген Бегабат” атты кітап жарық көрді. Қарақалпақстан, Өзбекстан, Қазақстан мерзімді басылымдарында қызмет еткен. 2021 жылдан бері “ҚазАқпарат” халықаралық ақпарат агенттігінде шығарушы редактор.