Жанубий Корея: Илова таъқибчига яқинлашиш ҳақида огоҳлантиради
2026 йил 24 июнда Жанубий Корея шахсий хавфсизлик учун энг сўнгги рақамли воситалардан бирини ишга туширди.
Ҳукумат иловаси таъқиб қилувчи қурбонларга электрон билагузук тақишлари шарт бўлган таъқиб қилувчиларининг жойлашуви ва йўналишини реал вақт режимида кўриш имконини беради.
Агар таъқибчи маълум масофага яқинлашса, фойдаланувчи смартфон харитасида уларнинг жойлашуви ва йўналишини кўриши мумкин.
Илгари жабрланувчилар фақат таъқибчигача бўлган масофа ҳақида SМS хабарлар олишарди. Янги хизмат батафсилроқ маълумотларни тақдим этади, бу уларга хавф даражасини баҳолаш, хавфсиз жойга кўчиш ва полицияга мурожаат қилиш имконини беради.
Тизим март ойида ёш аёл таъқибчиси томонидан ўлдирилган фожиали воқеадан сўнг ишлаб чиқилган. Ўша пайтда ҳужумчи электрон билагузук тақиб юрган эди ва бир нечта чеклов чоралари остида эди. Жабрланувчига эса, ўз навбатида, фавқулодда вазиятларда ишлайдиган ақлли соат тақдим этилди.
Жанубий Корея Адлия вазирлигининг маълумотларига кўра, расмийлар тизимни полициянинг 112 фавқулодда рақами билан интеграция қилиш устида ҳам ишламоқда. Бу тезкор ходимларга жабрланувчи ва таъқиб қилувчининг жойлашуви ва йўналишларини кўриш имконини беради.
Yonhap агентлигининг маълумотларига кўра, Гендер тенглиги вазирлигининг маълумотларига кўра, 2024 йилда Жанубий Кореяда 13 533 та таъқиб ҳолати қайд этилган — бу ўтган йилга нисбатан 12,3% га кўп. Ишларнинг ярмидан кўпи жабрланувчиларнинг ҳозирги ёки собиқ шериклари билан боғлиқ бўлиб, эркаклар аниқланган барча жиноятчиларнинг 76,2% ни ташкил этган.
Вашингтон: Волонтёрлар яқин атрофдаги юрак хуружи ҳақида хабардор қилинди
Американинг PulsePoint Respond иловаси маҳаллий фавқулодда диспетчерлик хизматларини юрак-ўпка реанимацияси (ЮЎР) бўйича ўқитилган одамлар билан боғлайди.
Агар кимдир жамоат жойида юрак хуружига шубҳа қилса, илова тегишли тайёргарликка эга яқин атрофдаги фойдаланувчиларга хабарнома юборади. Шунингдек, у жабрланувчининг жойлашувини ва энг яқин рўйхатдан ўтган автоматлаштирилган ташқи дефибрилляторни кўрсатади.
Бундай хабарнома 2025 йил май ойида Вашингтон штатининг Берлингтон шаҳридаги Costco дўконида бир киши юрак хуружидан омон қолганидан кейин юборилган эди. Хизматдан ташқари ўт ўчирувчи-фельдшер огоҳлантиришга жавоб берди. Дўкон ходимлари, бошқа гувоҳлар ва бир нечта ҳамширалар билан бирга у биринчи ёрдам кўрсатди.
Эркак тирик қолди ва кейинчалик уйига қайтди. Скагит округи шошилинч тиббий ёрдам хизмати маълумотларига кўра, PulsePoint орқали ўз вақтида хабар бериш, юрак-ўпка реанимациясини эрта бошлаш ва гувоҳларнинг тезкор ҳаракатлари муҳим рол ўйнади.
PulsePoint жамғармасининг маълумотларига кўра, тезкор юрак-ўпка реанимацияси ва дефибрилляция одамнинг юрак хуружидан омон қолиш имкониятини икки-уч баравар ошириши мумкин.
Илова тез ёрдам машинасининг ишини алмаштирмайди. Унинг мақсади юрак хуружи ва профессионал тиббиёт ходимларининг келиши ўртасидаги муҳим вақтни камайтиришдир.
Калифорния: Сунъий йўлдош SOS қутқарувчиларга қўнғироқ қилишга ёрдам беради
Замонавий мобил фавқулодда вазиятлар хизматлари ҳатто уяли ёки Wi-Fi қамрови бўлмаган ҳудудларда ҳам ёрдам чақириш имконини беради.
2022 йил декабрь ойида икки кишини олиб кетаётган машина тоғ йўлидан сирғалиб кетди ва Калифорниянинг Анжелес миллий ўрмонидаги узоқ канёнга тахминан 300 фут чуқурликдан қулади. Иккаласи ҳам тирик қолишди, аммо мобил хизмат йўқлиги сабабли қутқарувчиларга қўнғироқ қила олмадилар.
iPhone 14 телефонларидаги Сунъий йўлдош орқали Emergency SOS via Satellite функциясидан фойдаланиб, улар фавқулодда вазиятлар хабарлари марказига бахтсиз ҳодиса ва уларнинг жойлашуви ҳақида маълумот юборишди. Кейин марказ маҳаллий ҳокимият билан боғланди, улар полиция, ўт ўчирувчилар ва қутқарув вертолётини юборишди. Жабрланганлар топилди ва канёндан эвакуация қилинди.
Сунъий йўлдош хизмати мос келадиган қурилмалар эгаларига оддий тармоқлар мавжуд бўлмаганда фавқулодда вазиятлар хизматларига SМS хабарлар юбориш имконини беради. Хабар билан бирга тизим фойдаланувчининг координаталарини, баландликни, телефон батареяси даражасини ва фавқулодда вазиятнинг моҳияти ҳақидаги саволларга жавобларни юбориши мумкин.
Мичиган: Йўқолган одамни топишга ёрдам берадиган учта сўз
2025 йил июнь ойида Мичиган штатининг Эварт шаҳри яқинидаги ўрмонда бир киши адашиб қолди. Унинг суви тугаб қолди, йўналишини йўқотди ва диспетчерларга аниқ манзилини айта олмади.
Алоқа ходимлари у билан SМS орқали алоқада бўлишди ва what3words иловаси ёрдамида унинг координаталарини аниқладилар.
Хизмат Ер юзасини 3х3 метрли квадратларга ажратади, уларнинг ҳар бирига учта сўзнинг ноёб комбинацияси берилади. Нотаниш ўрмон, тоғли ҳудуд ёки қишлоқ йўлини тасвирлашга уриниш ўрнига, одам диспетчерларга шунчаки шу учта сўзни айтиши мумкин.
Координаталарни олгандан сўнг, Эварт ёнғин хизмати ўрмонга квадроцикллар ва бошқа қутқарув ускуналарини юборди. Қутқарувчилар йўқолган одамни топдилар, унга сув беришди ва тиббий кўрик учун олиб кетишди.
Ёнғин хизмати ходимларининг сўзларига кўра, аниқ координаталар одамни тезда топиш ва эвакуация қилиш имконини берди, бу замонавий технологиялар қидирув вақтини қандай қисқартириши мумкинлигини кўрсатади.
Бугунги кунда тизим бир нечта мамлакатлардаги фавқулодда вазиятлар хизматлари томонидан анъанавий манзиллар ёрдамида тасвирлаш қийин бўлган жойларни аниқлаш учун ишлатилади.
Сан-Диего: Илова зилзила ҳақида эрта огоҳлантиришни тақдим этади
Берклидаги Калифорния университети томонидан ишлаб чиқилган MyShake иловаси АҚШ Геологик хизматининг ShakeAlert тизимидаги маълумотлар асосида зилзила ҳақида огоҳлантиришларни тарқатади.
Зилзила бошланганидан сўнг, сенсорлар тармоғи унинг магнитудини аниқлайди ва кучли зилзилалар ҳали етиб бормаган ҳудудларга огоҳлантиришлар юборади.
2025 йил апрель ойида Сан-Диего яқинида содир бўлган 5,2 магнитудали зилзила пайтида баъзи MyShake фойдаланувчилари зилзилани сезишдан 35 сония олдин билдиришномалар олишган.
Бу вақт деразалардан узоқлашиш, хавфли ускуналарни ўчириш ёки бошпана олиш учун етарли бўлиши мумкин. Огоҳлантириш тармоғига уланган автоматлаштирилган тизимлар поездларни секинлаштириши, газ клапанларини ўчириши ва захира қувватини ёқиши мумкин.
Расмий маълумотларга кўра, 2025 йил апрель ойига келиб MyShake иловаси тўрт миллиондан ортиқ марта юклаб олинган. Ишга туширилганидан бери у 170 та зилзила ҳақида беш миллиондан ортиқ билдиришнома юборган.
Бироқ, огоҳлантириш вақти ҳар доим ҳам унчалик узоқ эмас. Эпицентр яқинидаги одамлар тайёргарлик кўриш ёки умуман олдиндан огоҳлантириш олмаган ҳолда бир неча сония вақтга эга бўлишлари мумкин. Шунга қарамай, ShakeAlert тизими Калифорния, Орегон ва Вашингтоннинг 50 миллиондан ортиқ аҳолиси ва ташриф буюрувчиларига хизмат кўрсатади.
Қозоғистон: Мактаб ўқувчилари юрак мониторинги тизимини яратдилар
Ақтаулик тўрт нафар мактаб ўқувчиси инсоннинг ҳолатини 24/7 кузатиб борадиган ва уларнинг қариндошларини потенциал хавф ҳақида автоматик равишда огоҳлантирадиган тизимни ишлаб чиқди.
Тизим сунъий интеллектга эга микрокомпьютерга асосланган. У сенсорлардан маълумотларни олади ва фойдаланувчининг пульсини, юрак уриш тезлигини ва бошқа ҳаётий белгиларини реал вақт режимида таҳлил қилади.
Агар тизим хавфли ўзгаришларни аниқласа, қариндошлар Тelegram орқали беш сония ичида хабарнома оладилар. Ўрнатилган сенсор атиги икки сония ичида йиқилишни ҳам аниқлай олади.
Қурилма ғояси мактаб ўқувчиларидан бири кекса қариндошларининг хавфсизлиги ҳақида хавотирга тушганидан кейин пайдо бўлди. Ишлаб чиқувчиларнинг фикрига кўра, тизим инсоннинг аҳволининг тўсатдан ёмонлашиши ва ёрдам кўрсатиш учун кетадиган вақт оралиғини қисқартириши керак.
Жамоа ҳозирда қурилмани кундалик фойдаланиш учун янада ихчам, аниқ ва қулай қилиш устида ишламоқда. Келажакда мактаб ўқувчилари ўзларининг ишланмаларидан ижтимоий дастурларда фойдаланиш мумкинлигига умид қилмоқдалар.