ASTANА. Кazinform — Европа космик агентлиги ўз ишини тугатган сунъий йўлдошларни ушлаш ва олиб ташлаш учун махсус қурилмани орбитага учиришни режалаштирмоқда. Ушбу технологияни ишлаб чиқиш учун 102 миллион евродан ортиқ маблағ ажратилди, деб хабар беради BILD .
Лойиҳа Германиянинг OHB компанияси бошчилигидаги халқаро консорциум томонидан ишлаб чиқилмоқда. ClearSpace-1 миссияси 2030 йилда учирилиши режалаштирилган.
Қурилманинг биринчи нишони 2001 йилда учирилган PROBA-1 сунъий йўлдоши бўлади. Космик чиқиндиларни йиғувчи қурилма унга автоном равишда яқинлашади ва тўртта робот манипулятор билан ушлайди. Кейин иккала қурилма ҳам Ер атмосферасига йўналтирилади. Атмосферага киришда улар ёниб кетиши керак.
Орбитадаги чиқиндилар миқдорининг ортиши туфайли бундай технологияга эҳтиёж ортиб бормоқда. Европа космик агентлиги маълумотларига кўра, Ер орбитасида 47 мингдан ортиқ объект кузатилади. 1-10 сантиметр ўлчамдаги кичик бўлаклар сони 1,5 миллионга етиши мумкин.
Ҳаракатнинг юқори тезлиги туфайли, ҳатто кичик бўлаклар ҳам ишлаётган сунъий йўлдошларга зарар етказиши мумкин.
Эслатиб ўтамиз, SpaceX илк бор Starship кемасини Ер орбитасига чиқарди.
Бекабат Узаков
Бекабат Узаков(Бегабат Ұзақов) Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі, Ғ. Мүсірепов атындағы сыйлықтың лауреаты. Шығармалары 1987 жылдан бастап баспасөзде жарияланады. Бірнеше прозалық кітаптардың авторы. Ташкент мемлекеттік университетінің журналистика факультетін бітірген. Туындылары мен өмірбаяны Қазақстанда қазақ тілінен басқа тілдерде оқытатын мектептердің 7-сыныбына арналған “Қазақ тілі және әдебиетінде”, Өзбекстанда ЖОО-ларға арналған оқулықта оқытылуда. 2023 жылы жазушының 50 жасқа толуына орай “Биікке беттеген Бегабат” атты кітап жарық көрді. Қарақалпақстан, Өзбекстан, Қазақстан мерзімді басылымдарында қызмет еткен. 2021 жылдан бері “ҚазАқпарат” халықаралық ақпарат агенттігінде шығарушы редактор.