Еттинчи каналдаги мунозара: етти сиёсий партия таълим масалаларини муҳокама қилди

ASTANA. Kazinform — «Еттинчи канал» эфирида Қурултой сайловида иштирок этаётган Қозоғистондаги етти сиёсий партия вакиллари ўртасида теледебат бўлиб ўтди . Мунозаранинг асосий мавзуси - таълим соҳасидаги масалалардир.

Фото: видеодан алынған скрин

“Әділет” партияси 5 миллион қозоғистонликни рақамли хавфсизлик ва сунъий интеллект кўникмалари бўйича ўқитишни таклиф қилди. Дебат давомида “Әділет” партияси вакили Рауан Кенжеханули таълим тизимига сунъий интеллектни жорий этиш ва фуқароларнинг шахсий маълумотларини ҳимоя қилиш режаларини тақдим этди. Унинг сўзларига кўра, партия кейинги беш йил ичида талабалар, ўқитувчилар ва кекса фуқаролар орасида рақамли саводхонликни оширишга қаратилган кенг кўламли лойиҳани амалга оширишни режалаштирмоқда.

Respublica партияси таълим тизимини ривожлантириш бўйича бешта ташаббусни тақдим этди. Қурултой сайловлари учун телевидение дебатида партия номидан сўзга чиққан Мейрамгул Мадали Қозоғистон таълим соҳасини ривожлантириш бўйича таклифларни тақдим этди. Партия хорижий абитуриентлар учун рақамли қабул тизимини жорий этиш, халқаро ва икки даражали дастурларни кенгайтириш, онлайн таълим экспортини ривожлантириш, мустақил аккредитация тизимини такомиллаштириш ва олий таълим муассасаларининг академик эркинлигини оширишни таклиф қилди.

«Ақ жол» партияси вакили ўқитувчиларнинг иш ҳақини ҳар йили оширишни таклиф қилди. Телевидение дебати давомида «Ақ жол» партияси вакили Дулат Тастекай партия дастурининг асосида илм-фан ва инновациялар турганини таъкидлади. Унинг сўзларига кўра, партия инсон капиталини ривожлантиришга қаратилган аниқ таклифлар ишлаб чиққан. Шунингдек, у ўқитувчиларнинг маошларини ҳар йили инфляция даражасидан юқори миқдорда мунтазам равишда оширишни таклиф қилаётганликларини айтди. Дулат Тастекей ушбу ташаббусларнинг тўлиқ амалга оширилишига ишонч билдирди.

Телевидениедаги дебат давомида “Миллий социал-демократик партияси” вакили Мақсут Насибулов бепул олий таълимни популизм деб аташ мумкин эмаслигини айтди. Унинг сўзларига кўра, бундай тизим Германия, Норвегия ва Финляндияда муваффақиятли ишламоқда. Шунингдек, у олий таълимга кириш имкониятини кенгайтириш ва университетда ўқиш имконияти фақат оиланинг молиявий аҳволига боғлиқ бўлмаслиги кераклигини айтди.

«Байтақ» яшиллар партияси вакили Аслан Байзахановнинг сўзларига кўра, экологик маданият ҳар бир қозоғистонликнинг турмуш тарзининг бир қисмига айланиши керак. Бу таълим болаликдан, яъни болалар боғчасидан бошланиб, оилада, иш жойида ва давлат бошқаруви тизимида давом этиши керак. Унинг сўзларига кўра, партия бу йўналишда 150 мингдан ортиқ одамга экологик саводхонлик асосларини ўргатган. Бу иш келажакда ҳам давом этади.

«Ауыл» партияси вакили Шахмардан Байманов "Диплом билан қишлоққа" дастурини амалга ошириш устидан назоратни кучайтириш зарурлигини айтди. Унинг сўзларига кўра, 2019 йилдан бери дастур доирасида 114 минг киши давлат томонидан қўллаб-қувватланган. Улардан 52 минг фуқаро уй-жой учун имтиёзли кредитлар олди. Бундан ташқари, сўнгги уч йил ичида 166 иштирокчи дастур талабларини бузди ва давлатга 700 миллион тенгедан ортиқ маблағни қайтаришга мажбур бўлди. Шахмардан Байманов шунингдек, қишлоқ квотаси орқали олий таълим муассасаларига ўқишга кирган битирувчилар диплом олгандан кейин ўз қишлоқларига қайтиб, у ерда ишлашлари кераклигини таъкидлади.

“Қозоғистон халқ партияси” вакили Бейбит Қусаинов партиялар ўртасидаги телевизион мунозарада олий ўқув юртларини хусусий компанияларнинг ишончли бошқарувига ўтказиш ҳақидаги саволга жавоб берди. Унинг сўзларига кўра, мамлакатимизда механиклар, сантехниклар ва бошқа ишлайдиган мутахассислар етишмайди. Бундан ташқари, коллеж битирувчиларининг 40 фоизи ўз мутахассислиги бўйича ишламайди. Бунинг ўрнига улар курьер ёки такси ҳайдовчиси бўлиб ишлашга мажбур. Бу - хавотирли ҳолат, деди ҚХП вакили.

Бейбит Қусаиновнинг сўзларига кўра, бу масаланинг ечими - коллежларни ихтисослашган хусусий компаниялар бошқарувига ўтказишдир. Унинг сўзларига кўра, бундай ёндашув талабаларга ўқиш давомида амалий машғулотлардан ўтиш имконини беради. Натижада, улар коллежни тугатгандан сўнг доимий иш топиш имкониятига эга бўладилар.