— Давлат раҳбари мамлакатнинг технологик суверенитети ва рақобатбардошлигининг асоси сифатида илм-фанни ривожлантиришга алоҳида аҳамият беради. Конституцияда шунингдек, инсон капитали, фан ва инновацияларни ривожлантириш давлатнинг стратегик устувор йўналиши сифатида белгиланган. Бу илм-фанни бошқариш тизими ва унинг якуний натижаларига қўйиладиган талабларни оширади. Сўнгги йилларда бу соҳада муҳим чора-тадбирлар кўрилди. Илм-фанни молиялаштириш сезиларли даражада ошди ва Миллий Фанлар академияси олий илмий ташкилот сифатида қайта ташкил этилди. Олий таълим муассасалари ва илмий ташкилотларнинг моддий-техник базаси мустаҳкамланди ва ёш олимларга ёрдам кўрсатилмоқда. 2025 йилда ўтказилган аудит натижаларига кўра, Ҳукуматга 8 та тавсия берилди ва аудит объектларига 88 та топшириқ берилди. Уларнинг ярмидан кўпи бугунги кунда амалга оширилди, — деди палата раиси.
Унинг сўзларига кўра, Фан жамғармаси орқали тажриба ва лойиҳалаш ишланмаларини грант асосида молиялаштириш қонунчиликда кўзда тутилган. Вазирликнинг илмий тадқиқотлар учун харид қоидаларини тасдиқлаш ваколати тасдиқланди. Аккредитация ва илмий экспертиза тартиблари, шунингдек, апелляцияларни кўриб чиқиш тартиби тартибга солинди. Илмий натижаларни жорий этишни тасдиқлашнинг ягона шакли ва тижоратлаштириш лойиҳалари учун режалаштирилган савдо кўрсаткичларини аниқлаш методологияси тасдиқланди.
— Афсуски, 2026 йилги аудит натижалари шуни кўрсатдики, кўрилган чораларга қарамай, илм-фанни бошқаришда бир қатор тизимли муаммолар сақланиб қолмоқда. Молиялаштириш ҳажми ошган бўлса-да, тегишли технологик натижалар таққосланадиган тарзда акс эттирилмаяпти. 2022-2025 йилларда илм-фанга сарфланган маблағлар 122 миллиарддан 262 миллиард тенгегача ошди. Бироқ, иқтисодиётда илм-фаннинг улуши пастлигича қолди ва ялпи ички маҳсулотнинг 1 фоизи ўрнига 0,16 фоизини ташкил этди. Молиялаштириш асосан бюджет томонидан таъминланади. Унинг улуши 55 фоиздан 82 фоизгача ошди. Бу илм-фан давлатга қарамлигини ва бизнес томонидан талаб етарли эмаслигини кўрсатади. Шу билан бирга, тажриба ва лойиҳалаш ишланмаларининг улуши 13 фоиздан 5 фоизгача камайди, — деди Алихан Смаилов.