ЖСТ доирасида Қозоғистон учун янги имкониятлар очилади
ASTANА. Кazinform – Бугун, Қурултойнинг ялпи мажлисида "1994 йилги ЖСТни тузиш тўғрисидаги Марракеш битимига Қозоғистоннинг қўшилиши тўғрисидаги протоколга илова қилинган Қозоғистоннинг кўрсатилган хизматлар бўйича махсус мажбуриятлари жадвалига киритилган ўзгартиришларни ратификация қилиш тўғрисида"ги қонун лойиҳаси биринчи ўқишда маъқулланди.
— Ташкилотга қўшилганидан бери мамлакатнинг савдо ҳажми 2015 йилдаги 76,5 миллиард АҚШ долларидан 2025 йилда 136,9 миллиард АҚШ долларига икки баравар ошди. Халқаро ташкилотлар ҳам Қозоғистоннинг савдо тартибларини соддалаштириш ва савдо жараёнларини рақамлаштиришдаги ютуқларини қайд этмоқда. Таклиф этилаётган қонун лойиҳаси ушбу ишнинг ва ЖСТда қабул қилинган мажбуриятларни амалга оширишнинг давоми ҳисобланади. Ўзгаришлар Қозоғистоннинг Хизматлар савдоси бўйича умумий келишувни ишлаб чиқиш мақсадида хизматларни ички тартибга солиш бўйича ЖСТ қоидаларига қўшилишини назарда тутади. 2025 йилда хизматлар савдоси жаҳон савдосининг тахминан 28 фоизини ташкил этди ва унинг ўсиш суръати товарлар савдосининг ўсиш суръатидан ошиб кетди. Хизматлар савдоси 5,3 фоизга, товарлар савдоси эса 4,6 фоизга ошди. Бу энди транспорт, молия, суғурта ёки туризм каби анъанавий хизматлар билан чекланиб қолмайди, IТ хизматлари, электрон тижорат ва таълим хизматлари фаол ривожланмоқда, — деди ҚР Савдо ва интеграция вазири Арман Шаққалиев.
Унинг сўзларига кўра, Қозоғистонда ҳам бу йўналишда ижобий ўзгаришлар кузатилмоқда. Масалан, 2025 йилда хизматлар экспорти қарийб 13 миллиард АҚШ долларини ташкил этди. Сўнгги беш йил ичида электрон тижорат ҳажми 8 бараварга ошиб, 3,8 триллион тенгега етди.
— Бугун муҳокама қилинаётган талаблар молиявий хизматларни ўз ичига олган хизмат кўрсатиш соҳасини тартибга солишнинг умумий асосларини белгилайди. Қоидаларда аризаларни топшириш тартиблари ва уларни кўриб чиқиш муддатларини соддалаштириш, аризалар ва рухсатномаларни электрон шаклда топшириш имконияти бўйича тавсиялар мавжуд. Ахборотнинг шаффофлиги ва очиқлигига, шунингдек, ишлаб чиқиш босқичида кўриладиган чораларни муҳокама қилиш имкониятига алоҳида эътибор қаратилди. Шундай қилиб, асосий вазифа хизмат кўрсатувчиларга қўйиладиган талабларни шаффоф, холис ва олдиндан айтиб бўладиган қилишдир. Шу билан бирга, Қоидалар давлатнинг хизмат кўрсатиш соҳасини тартибга солиш ҳуқуқини чекламаслигини таъкидлаш жоиз. Қозоғистон лицензиялаш, малака талаблари ва бошқа зарур тартибга солиш чораларини белгилаш ҳуқуқини ўзида сақлаб қолади. Бундай чоралар соғлиқни сақлаш, хавфсизлик ва бошқа жамоат манфаатларини ҳимоя қилиш мақсадида белгиланиши мумкин. Шунингдек, Қоидаларга қўшилиш Қозоғистон хизмат кўрсатувчи провайдерлари учун хорижий бозорларда қўшимча имкониятлар яратиши муҳимдир. Бу хизматларнинг ўзаро савдоси учун тенг шароитлар яратишга ҳисса қўшади, — деди вазир.
Шу муносабат билан у рақамли иқтисодиёт, электрон тижорат, молиявий, транспорт, IТ ва профессионал хизматларнинг ривожланиши Қозоғистон учун янги имкониятлар очишини таъкидлади.
Хизмат кўрсатиш соҳасини тартибга солишнинг шаффофлиги ва олдиндан айтиб бўладиганлигини ошириш рақобатни ривожлантиришга, инвестицияларни жалб қилишга ва хизматлар экспортининг ўсишига ёрдам беради. Ушбу Қоидаларни ратификация қилиш салбий ижтимоий-иқтисодий ва ҳуқуқий оқибатларга олиб келмайди ва республика бюджетидан қўшимча молиявий харажатларни талаб қилмайди.
