ЯЖБПФнинг инвестиция даромади 11,15 триллион тенгедан ошди

ASTANА. Кazinform – 1998 йилда жамғарма пенсия тизими яратилганидан бери, 2026 йил 1 июль ҳолатига кўра, тўпланган инвестиция даромади 1109,05% ни ташкил этди, бутун давр учун инфляция даражаси 995,04% ни ташкил этди, ўсиш эса 1,1% ни ташкил этди.

Ягона жамғариб бориладиган пенсия фонди
Фото: Ағибай Аяпбергенов / Kazinform

2026 йил 1 июль ҳолатига кўра, Ягона жамғариб бориладиган пенсия фондининг 01.04.2014 йилдан бери (пенсия активлари ЯЖБПФга қўшилгандан кейин) тўпланган соф инвестиция даромади 11,15 триллион тенгедан ошди. Унинг депозийтарийларининг (нафақа олувчиларнинг) пенсия жамғармаларининг умумий миқдоридаги улуши, амалга оширилган тўловларни ҳисобга олган ҳолда, 41,4% ни ташкил этди, бу эса инвестиция даромадининг фуқароларнинг пенсия жамғармаларининг ошишига сезиларли ҳисса қўшганини тасдиқлайди.

Миллий банкнинг мажбурий пенсия бадаллари, мажбурий профессионал пенсия бадаллари, ихтиёрий пенсия бадаллари ҳисобидан пенсия активларини бошқариш бўйича инвестиция фаолияти натижасида 2025 йил июлидан 2026 йил июнигача бўлган 12 ой давомида ҳисобланган инвестиция даромади миқдори тахминан 2,51 триллион тенгени ташкил этди, бу давр учун даромад 10,29% ни ташкил этди.

2026 йил 1 июль ҳолатига кўра, охирги 12 ой давомида иш берувчининг мажбурий пенсия бадаллари ҳисобидан ҳисобланган инвестиция даромади 122,77 миллиард тенгени ташкил этди, даромад 16,84% ни ташкил этди.

Шуни эслатиб ўтиш жоизки, пенсия активларининг алоҳида қисқа муддатли даврлардаги рентабеллиги уларнинг узоқ муддатли бошқарув самарадорлигининг кўрсаткичи бўла олмайди. Шуни таъкидлаш керакки, рентабеллик даражаси молиявий воситаларнинг бозор қийматининг ўзгарувчанлигига, валюта курслари ва бошқа кўрсаткичларга даврдан даврга боғлиқ. Шунинг учун, узоқ муддатли давр учун инвестиция даромади миқдорининг объектив таҳлили ўтказилиши керак.

1998 йилда жамғарма пенсия тизими яратилганидан бери, 2026 йил 1 июль ҳолатига кўра, тўпланган инвестиция даромади бутун давр учун 995,04% инфляция даражаси билан 1109,05% ни ташкил этди.

Эслатиб ўтамиз, ҳисса қўшувчилар ўз пенсия активларининг бир қисмини (мажбурий пенсия бадалларидан пенсия жамғармаларининг 50% гача ва ихтиёрий пенсия бадалларидан пенсия жамғармаларининг 100% гача) регулятор талабларига жавоб берадиган индивидуал инвестиция портфели менежери (ИПМ) бошқарувига ўтказиш ҳуқуқига эга.

Шу билан бирга, ҳисса қўшувчилар ИПБ бошқарадиган учта инвестиция портфелидан бирини танлашлари мумкин:

  • Ёшидан қатъи назар, барча ҳисса қўшувчилар учун мос бўлган Ki (12) портфели. Ундан олинадиган минимал даромад даражаси охирги 12 ой давомида баҳоланади;
  • Пенсияга чиқишдан олдин камида 3 йил қолганлар учун мўлжалланган Ki (36) портфели. Минимал даромад даражаси 36 ойлик натижалар асосида баҳоланади;
  • Узоқ муддатли истиқболга эга инвесторлар учун Ки (60) портфел (нафақага чиқишгача 13 йилдан ортиқ). Минимал даромад даражаси 60 ой ичида белгиланади.

Эслатиб ўтамиз, Қозоғистонда пенсия тайинлаш ва тўлаш тартиби ўзгаради.