Вице-президент институти сиёсий тизим мувозанати учун зарур – Ғазиз Абишев
ASTANА. Kazinform – Сиёсатшунос Ғазиз Абишев Jibek Joly телеканалига берган интервьюсида Миллий қурултойнинг V йиғилишида айтилган сиёсий ислоҳотлар ҳақида фикр билдирди.
Унинг айтишича, Давлат раҳбари Қасим-Жомарт Тоқаев Миллий қурултойда таклиф этган асосий янгиликлардан бири – Қозоғистонда вице-президент лавозимини жорий этиш.
Ғазиз Абишев Президентнинг ташқи сиёсатдаги сафарлари жуда тиғиз жадвал билан ўтишини таъкидлади. Унинг сўзларига кўра, кўпчиликка кўринадиган расмий тадбирлар – Давлат раҳбарининг фаолиятининг фақат ташқи қисми. Унинг ортида эса кенг кўламли таҳлилий ишлар, ҳужжатларни тайёрлаш ва қарор қабул қилиш жараёни ётади.
Эксперт Қозоғистоннинг ички ва ташқи сиёсатдаги фаоллиги юқори эканини айтиб, вице-президентнинг мавжудлиги юкламани самарали тақсимлаш имконини бериши ҳақида гапирди.
— Вице-президент институтининг зарурлигини ҳар томонлама кўриб чиқиш мумкин ва улардан бири – сиёсий тизим мувозанати. Агар Давлат раҳбарининг ўтган йилги ташқи сафарлари жадвалини кўриб, уни ички тадбирлар билан солиштирсак, Президентга тушадиган юкламани қанчалик кенг кўламли эканини аниқ кўриш мумкин. Баъзи ҳолатларда у бир ярим-икки ҳафта ичида бир неча қитъада бўлиб, ҳар куни муҳим тадбирларда иштирок этган. Бу – фаолиятнинг фақат ташқи кўриниши. Бундан ташқари таҳлил, ҳужжатлар, қарорлар қабул қилиш каби кенг кўламли ишлар мавжуд. Шу нуқтаи назардан қараганда, Давлат раҳбарининг энг яқин жамоасидаги, Конституция билан мустаҳкамланган вице-президент лавозимини жорий этиш ўринли ва зарур қадам бўлиб кўринади. Қозоғистоннинг ички ва ташқи сиёсатдаги юқори фаоллигини ҳисобга олсак, бундай институт Президентни суғурта қилиб, президентлик ҳокимиятининг самарадорлигини ошириши мумкин, – деди Ғазиз Абишев.
Шунингдек, сиёсатшунос Президентнинг яна бир ташаббусига – Халқ кенгашини тузишга оид фикр билдирди. Ушбу орган қонун чиқариш ташаббуси ҳуқуқига эга бўлади. Шунингдек, унга Қозоғистон халқи Ассамблеяси ва Миллий қурултойнинг асосий функциялари топширилади.
— Фуқаролик жамиятининг кенг қамровини ўз ичига олган маслаҳатчи, яъни делибератив демократия органлари – кўпгина мамлакатларда кенг тарқалган тажриба. Бундай тузилмалар Францияда, Канадада, Данияда ва бошқа бир қатор мамлакатларда мавжуд. Бу органларда сиёсий рақобатдан ташқари, давлат ҳокимияти ва партиявий содиқлик доирасидан эркин фуқаролик жамияти вакиллари йиғилиб, жамоатчилик масалаларини муҳокама қиладилар, – деди эксперт.
