Сомон йўли 10-11 миллиард йил олдин ўз йўналишини ўзгартирган - олимлар тадқиқоти
ASTANА. Кazinform — Британиялик астрономлар Сомон йўли тахминан 10-11 миллиард йил олдин бошқа галактика билан ҳалокатли тўқнашувга учраганига оид далилларни топдилар. Натижада, галактика диски 90 даражага бурилди. Бу Сомон йўлининг ташқи қисмлари тузилишидаги баъзи хусусиятларни тушунтиради. Бу ҳақда Қироллик астрономия жамияти (RAS) матбуот хизмати хабар берди, деб хабар беради ТАСС.
— Биз илгари Сомон йўли Гайя–Энцелад деб номланган галактика билан тўқнашган деб тахмин қилган эдик. Энди биз ушбу тўқнашув Сомон йўли дискининг жойлашувини ўзгартирганига оид далилларни топдик. Бу шуни англатадики, галактикадаги юлдузларнинг аксарияти илгари унинг марказида бутунлай бошқа траектория бўйлаб айланган, — деди Дарем университети (Буюк Британия) тадқиқотчиси Кирилл Батраков.
Унинг сўзларига кўра, галактикаларнинг тўқнашуви ва қўшилиши космосда кенг тарқалган ҳодисадир. NASA ҳозирда барча кўринадиган галактикаларнинг тахминан тўртдан бир қисми бундай "космик тўқнашувларни" бошдан кечирганини тахмин қилмоқда. Бундай ҳодисаларнинг асосий оқибати янги юлдуз шаклланиши жараёнининг кескин тезлашишидир. Коинотнинг дастлабки босқичларида эса бундай фалокатлар янада тез-тез содир бўлган бўлиши мумкин.
Узоқ вақт давомида олимлар Сомон йўли фақат кичик митти галактикалар билан тўқнашган деб ҳисоблашган. Бироқ, кейинчалик, галактиканинг ташқи қисмларида юлдузларнинг ҳаракатини кузатиш орқали GAIA космик телескопи Сомон йўли бир вақтнинг ўзида бир нечта йирик галактикалар билан тўқнашган бўлиши мумкинлигини аниқлади. Бу кашфиёт бундай космик фалокатларнинг бошқа изларини қидириш ва уларнинг оқибатларини ўрганишга қизиқишни оширди.
Ушбу гипотезани синаб кўриш учун астрономлар компьютер симуляцияларини ўтказдилар ва GAIA томонидан аниқланган тўқнашувларни қайта яратишга ҳаракат қилишди. Ҳисоб-китоблар шуни кўрсатдики, Сомон йўлининг қадимги диски Гайя–Энцелад билан тўқнашув натижасида асл ҳолатига нисбатан 90 даражага бурилган ва Сомон йўлининг ҳозирги тузилишини аниқ кўрсатган.
Олимларнинг таъкидлашича, бу Сомон йўлининг қадимги тарихидаги муҳим воқеа бўлиб, унга ҳамроҳ бўлган галактикаларнинг жойлашуви ва ҳаракатидаги кўплаб ўзига хосликларни тушунтиради. Бу шунингдек, галактик ҳалодаги юлдузлар нима учун Сомон йўли марказини одатдагидан секинроқ айланишини ҳам тушунтириши мумкин.
Тадқиқотчиларнинг таъкидлашича, бу маълумотлар Сомон йўли ва бошқа спирал галактикалар эволюциясини ўрганишда ҳисобга олиниши керак.
Эслатиб ўтамиз, Сомон йўлида топилган бегона галактиканинг излари: олимлар унга ноёб ном беришди.
