Президент Телерадиокомплекси қандай ташкил этилди - фахрийнинг хотиралари

Янги даврнинг дастлабки кадрлари

Кенесбай Абеновнинг номи телевидение соҳасида, айниқса Қозоғистон телевидениесида техник модернизация соҳасидаги мутахассислар орасида яхши маълум. 1970 йилларнинг бошларидан бери у янги технологияларни жорий этиш билан шуғулланиб келмоқда ва миллий телевидение эшиттиришларини оқ-қора форматдан рангли тизимга ўтказиш учун масъул бўлган. Шу билан бирга, у ҳудудий телевидение студияларини яратишда фаол иштирок этди ва мамлакатда телевидение қамровини кенгайтиришга ҳисса қўшди. Натижада, Қозоғистоннинг саккизта вилоятида янги телеканаллар очилди, бу ягона ахборот маконини шакллантиришга сезиларли туртки бўлди.

Кенесбай Абеновнинг профессионал тажрибаси ва қатъияти туфайли Қозоғистон телевидениеси халқаро стандартларга мувофиқ ривожлана олди ва телевидение тизими муҳандиси касбининг обрўси ошди. Қаҳрамоннинг бу йўналишдаги фундаментал иши кейинги йирик лойиҳалар, жумладан, Президент Телерадиокомплексини яратиш учун асос яратди, бунда унинг билими ва ташкилий кўникмалари ҳал қилувчи рол ўйнади.

Ўша йилларни эслаб, Кенесбай Абенов дастлаб асосий вазифа Президент фаолияти ҳақида аудиовизуал материаллар ишлаб чиқиш ва уларни бошқа каналларга тарқатиш эканлигини айтди. Бироқ, вақт ўтиши билан Телерадиокомплекс мамлакат ҳаётидаги энг муҳим воқеаларни ёзиб оладиган расмий йилномага айланди.

Алматидан Астанага кўчиб ўтиш арафасида Президентнинг ўз телевидение тизимини яратиш ғояси пайдо бўлди. Бу масъулиятли вазифа телевидение техник таъминоти соҳасида катта тажрибага эга ва ўша давр учун кам учрайдиган телевидение саноатини чуқур тушунадиган мутахассис Кенесбай Абеновга ишониб топширилди. У соҳанинг ҳам афзалликларини, ҳам унинг ривожланишига тўсқинлик қиладиган заиф томонларини биларди.

Техник ускуналар билан ишлаш ва эшиттиришни ташкил этиш бўйича ўнлаб йиллар давомида тўпланган бу тажриба кейинчалик жуда муҳим бўлиб қолди. Кенесбай Абеновнинг профессионал малакаси ва тизимли ёндашуви туфайли Президент Телерадиокомплекси учун мустаҳкам пойдевор яратилди. У техник базани ривожлантиришдан тортиб, малакали ходимларни шакллантиришгача бўлган муҳим ишларни амалга оширишда муҳим рол ўйнади.

"Барс" логотипи билан

Лойиҳа бошиданоқ халқаро стандартларга мувофиқ қурилди, асосий эътибор мобиллик ва замонавий технологияларни жорий этишга қаратилди.

— Биз тўғридан-тўғри Sony билан боғландик ва техник шартларимизга мувофиқ техник ускуналарга буюртма бердик. Биз иккита машинадан иборат мобил телевизион станция қурдик: улардан бирида камералар ва режиссёр пульти, иккинчисида эса генератор ва сунъий йўлдош антеннаси жойлашган эди. Шундай қилиб, биз Қозоғистоннинг кенг даштларида, исталган жойда, интернет ва электр энергиясини қидирмасдан жонли эфирга узатиш имкониятига эга бўлдик, — деб эслайди Кенесбай Абенов.

Ускунанинг ташқи кўринишига ҳам алоҳида эътибор қаратилди. Миллий рамзлар қўлланилди ва асосий ранг давлат байроғимиз рангига аниқ мослаштирилди. Миллий рамзга айланган "Барс" эмблемаси ускуна юзасида тасвирланган.

Бу вақт ичида, чекланган ресурсларга қарамай, Телерадиокомплекснинг таркиби шакллантирилди ва профессионал жамоани шакллантириш бўйича ишлар олиб борилди.

— Қозоғистонда биринчи марта Президент Телерадиокомплекси яратилди. Ҳатто Москвадан келган мутахассислар ҳам бундай тизим ўша пайтда фақат Америкада мавжуд бўлганини айтишди. 1995-1996 йилларга келиб архивда беш мингга яқин видеоёзувлар тўпланган эди. Бу мустақил Қозоғистоннинг шаклланиш тарихининг бутун бир йилномасидир, — дейди суҳбатдош.

Мутахассислар — эшиттиришнинг юраги

Асосий вазифалардан бири янги ускуналарни эркин ўзлаштира оладиган ва улар билан ишлай оладиган мутахассисларни тайёрлаш эди. Шу мақсадда малакали муҳандислар ва операторлардан иборат кучли жамоа тузилди ва хорижий мутахассислар ўқитишга жалб қилинди. Тил тўсиқлари мавжуд бўлса-да, профессионал муҳитда уларни технология тили бирлаштирди.

— Алматидаги Президент қароргоҳида тўлақонли телевидение тизими ўрнатилди. Бу исталган вақтда телеканалга уланиш имконини берди. Бу қарор мамлакатнинг барқарор ахборот инфратузилмасини шакллантириш йўлидаги муҳим қадам бўлди. Ҳар бир сўз ва муҳим воқеа лентага ёзиб олинди ва тизимли равишда архивланди. Натижада, мамлакатимиз сиёсий ҳаётининг ноёб архиви шакллантирилди, — дейди Кенесбай Абенов.

Пойтахт шимолга кўчирилганда, Телерадиокомплекс жамоаси биринчилардан бўлиб Астанага кўчиб ўтди. Шундай қилиб, улар мамлакатнинг янги сиёсий ва маданий марказида ўз ишларини давом эттирдилар.

Пойтахт билан биргаликда Телерадиокомплекс ҳам мустақил Қозоғистоннинг ривожланишида янги босқичга қадам қўйди. Техник имкониятлар кенгайди ва кадрлар салоҳияти мустаҳкамланди. Ташкилотнинг ўзи эса давлат ва жамият ўртасида тўғридан-тўғри алоқани таъминлайдиган муҳим ахборот платформасига айланди.

— Жамоага дарҳол янги пойтахтда уй-жой берилди. Бу давлатнинг алоҳида ғамхўрлиги ва қўллаб-қувватлашининг яққол белгиси эди. Бунинг эвазига ходимлар муҳим вазифаларни хавотирсиз бажара олдилар, — деб эслайди Кенесбаи Абенов.

Иш ва вазифалар кўп эди. 2004 йилда Телерадиокомплекс Ақорда қароргоҳида замонавий техник жиҳозларни сотиб олди. Бу давр ташкилот тарихида муҳим бурилиш нуқтаси бўлди: янги имконият эшиттириш сифатини сезиларли даражада оширди ва жаҳон даражасидаги талабларга мувофиқ ёзувларни ёзиб олиш йўлини очди.

Шунингдек, Президентнинг нутқлари ва расмий тадбирларини тизимли равишда ёзиб олиш ва архивлаш имконини берди. Шундай қилиб, мамлакат сиёсий тарихидан далолат берувчи қимматли видеоархив яратиш ишлари янги босқичга кўтарилди.

2022 йилда эса Президент Телерадиокомплекси катта модернизация қилинди ва телевидение, радио ва интернет каби барча платформаларда тўлиқ янгиликларни узатувчи тўлақонли медиа-холдингга айланди. Бугунги кунда Телерадиокомплекс таркибига қуйидагилар киради: Jibek Joly республика телеканали ва радиоси, Silk Way, Silk Way Cinema, Silk Way Prime халқаро телеканаллари, "Кazinform" халқаро ахборот агентлиги ва Ҳужжатли фильмлар маркази.

— Телерадиокомплекс мен учун ҳаётимдаги энг йирик ва энг муҳим лойиҳалардан биридир. Албатта, ҳар бир даврнинг ўз эҳтёжлари, ўз талаблари бор. Телеканалнинг кучи нафақат технологияда, балки профессионал кадрларда ҳамдир. Ҳар бир инсон ўз ишини яхши билиши керак. Шундагина катта тизим тўғри ишлайди. Ушбу тамойил туфайли биз мустақилликнинг дастлабки қадамларидан тортиб бугунги кунгача бўлган йўлни босиб ўтдик, нафақат орттирган тажрибамизни сақлаб қолдик, балки уни кўпайтирдик, — деди Кенесбай Абенов.

Шуни таъкидлаш керакки, ўттиз йил олдин Қозоғистон Республикаси Президентининг Телерадиокомплекси ташкил этилган эди. Бу вақт ичида ТРК медиа воситаси даражасида қолмади, балки мустақил мамлакат ахборот маконида муҳим ўрин эгаллади.