Нима учун ижтимоий тўловлар тайинлаш рад этилади: асосий сабаблар кўрсатилди
ASTANА. Кazinform — 2026 йилнинг дастлабки етти ойида Қозоғистонда ижтимоий тўловларни тайинлашни рад этиш тўғрисида 98 мингдан ортиқ қарор қабул қилинди. Кўпинча ишдан бўшатиш туфайли тўловлар учун мурожаат қилган фуқаролар рад этилди.
Давлат ижтимоий суғурта жамғармаси қозоғистонликларга қандай ҳолларда тўловлар рад этилиши мумкинлигини ва бундай ҳолларда нима қилиш кераклигини тушунтирди
Сабаблари турлича
Давлат ижтимоий суғурта жамғармаси бешта ижтимоий хавф учун тўловларни амалга оширади. Булар: меҳнат қобилиятини йўқотиш, боқувчисини ёки ишини йўқотиш, ҳомиладорлик ва туғиш туфайли даромадни йўқотиш, шунингдек, бола бир ярим ёшга тўлгунга қадар унга ғамхўрлик қилиш туфайли даромадни йўқотиш.
Бироқ, тўлов учун мурожаат қилиш у албатта тайинланади дегани эмас. Жамғарма тўловни тайинлашни рад этишнинг асосий сабабларини айтиб ўтди.
Буларга тўлов олиш ҳуқуқининг йўқлиги, ҳужжатлар тўпламининг тўлиқ эмаслиги, тақдим этилган маълумотлардаги хатолар ёки номувофиқликлар, шунингдек, ёлғон маълумотлар тақдим этиш киради. Жамғарма сўраган қўшимча ҳужжатларни тақдим этмаса, тўловни тайинлашдан бош тортиши мумкин.
Энг кенг тарқалган сабаблардан бири шундаки, ижтимоий трансферлар миқдори аризада кўрсатилган даромадга мос келмайди. Қийинчиликлар давлат ахборот тизимларидаги маълумотларнинг номувофиқлиги туфайли ҳам юзага келиши мумкин.
2026 йил январидан июлгача Жамғарма филиаллари ижтимоий тўловни тайинлашдан бош тортиш тўғрисида 98 081 та қарор чиқарди.
Рад этишларнинг энг кўп сони ишдан бўшатиш туфайли тўловлар бўйича бўлди — 44 549 та. Яна 27 983 та қарор болани бир ярим ёшга тўлгунга қадар парвариш қилиш билан боғлиқ тўловлар бўйича, 20 969 та қарор эса ҳомиладорлик ва туғиш билан боғлиқ тўловлар бўйича қабул қилинди.
Бу ҳолда, фуқарога тўловни тайинлашдан бош тортишнинг аниқ сабаби ҳақида хабар берилиши керак.
Тўлов рад этилса нима қилиш керак?
Қарор устидан шикоят қилиш мумкин. Шикоят Давлат ижтимоий суғурта жамғармасининг тегишли бўлими раҳбарига, тўғридан-тўғри Жамғарма ёки юқори ваколатли органга берилиши мумкин. Агар ариза берувчи апелляция натижаларига рози бўлмаса, у судга мурожаат қилиш ҳуқуқига эга.
Бу ҳолда, рад этиш тўловни олишнинг энди мумкин эмаслигини англатмайди. Агар рад этишга сабаб бўлган ҳолатлар бартараф этилса, масалан, йўқолган ҳужжатлар тақдим этилса ёки маълумотлар тузатилса, фуқаро тўловни қайта олиш учун ариза бериши мумкин.
Белгиланган муддатларни ўтказиб юбормаслик муҳимдир. Ҳомиладорлик ва туғиш муносабати билан тўловни олиш учун ариза ҳуқуқ пайдо бўлган кундан бошлаб 12 ойдан кечиктирмай, болани парвариш қилиш муносабати билан тўловни 18 ойдан кечиктирмай ва ишдан бўшатиш муносабати билан тўловни 12 ой ичида топшириш керак.
Эслатиб ўтамиз, 2026 йил 19 август ҳолатига кўра, ҳисобот ҳафтасида Қозоғистонда бир қатор ижтимоий аҳамиятга эга озиқ-овқат маҳсулотлари нархи пасайди.
