Нефть танқислиги, нархларнинг навбатдаги кўтарилиши жаҳон иқтисодиётига яна таҳдид солмоқда
ASTANА. Кazinform – Жаҳон нефть захиралари тез суръатлар билан камайиб бормоқда ва бозор нефть нархларининг янги кўтарилиш даврига дуч келиши мумкин. Форс кўрфази минтақасидан нефть етказиб беришнинг умумий йўқотилиши аллақачон 1 миллиард баррелдан ошди, деб хабар беради Euronews.
Халқаро энергетика агентлиги Ҳормуз бўғози орқали етказиб беришдаги узилишлар нефть бозорида танқисликни сақлаб қолмоқда ва нархларнинг кескин ўзгариши хавфини ошираётгани ҳақида огоҳлантирди.
Агентлик маълумотларига кўра, Яқин Шарқдаги можаро бошланганидан ўн ҳафтадан кўпроқ вақт ўтгач, жаҳон нефть захиралари рекорд даражада камаймоқда. Март ойида захира 129 миллион баррелга, апрель ойида эса яна 117 миллион баррелга камайди, бу АҚШ ва Исроилнинг Эронга ҳужумлари ва кейинчалик Форс кўрфази мамлакатларидан нефть экспортининг узилиши билан боғлиқ.
Энг катта пасайиш ИҲТТ мамлакатларида қайд этилди. Бу мамлакатларда ер усти захиралари 146 миллион баррелга камайди. ИҲТТга аъзо бўлмаган мамлакатларда аниқ захиралар ҳажми яна 24 миллион баррелга камайди.
ХЭА маълумотларига кўра, Форс кўрфази минтақасидан нефть етказиб беришнинг умумий йўқотилиши 1 миллиард баррелдан ошди. Агентликнинг ҳисоб-китобларига кўра, Ҳормуз бўғозидаги чекловлар туфайли кунига 14 миллион баррелдан ортиқ нефтнинг минтақадан чиқиб кетишига тўсқинлик қилинмоқда. Агентлик бу вазиятни "таъминотга мисли кўрилмаган зарба" деб атади.
Қўшма Штатлар ва Эрон ўртасидаги мумкин бўлган келишув борасидаги ноаниқлик туфайли нефть бозори жуда беқарорлигича қолмоқда. Шимолий денгизда ишлаб чиқарилган нефтнинг асосий нархи бир вақтлар баррель учун 144 долларга кўтарилган, кейин 100 доллардан пастга тушган. Аммо ўшандан бери у яна кўтарила бошлади.
Инқироз таъсирини юмшатиш учун Саудия Арабистони ва БАА нефть экспортининг бир қисмини Ҳормуз бўғозидан бошқа томонга йўналтиришни бошладилар. Қўшма Штатлар ва Атлантика ҳавзасидаги бошқа ишлаб чиқарувчилар ҳам Осиёга нефть етказиб беришни кўпайтирдилар.
ХЭА глобал нефтга талаб бу йил кунига 420 минг баррелга камайиб, 104 миллион баррелга етишини башорат қилмоқда. Бу Эрон можароси авж олишидан олдин қилинган прогнозлардан анча паст.
Агентлик мутахассисларининг фикрича, агар Ҳормуз бўғози орқали транзит аста-секин қайта тикланса, йилнинг иккинчи ярмида талаб тикланиши мумкин. Бироқ, ҳатто бу ҳолатда ҳам, жаҳон бозорида нефть танқислиги ҳеч бўлмаганда йил охиригача сақланиб қолиши мумкин.
Эслатиб ўтамиз, жаҳон нефть захиралари атиги уч ойга етади.
