Мамлакатнинг экспорт ҳажми $40 млрддан ошди: қайси давлатлар Қозоғистон товарларини сотиб олади

Савдо ва интеграция вазирлиги маълумотларига кўра, экспорт импортга қараганда юқори суръатларда ўсмоқда. Ижобий савдо сальдоси 9 миллиард долларга яқин. Қозоғистон товарлари Хитой, Туркия, Франция, Ўзбекистон ва бошқа мамлакатлар бозорларидаги мавқеини сезиларли даражада мустаҳкамлади.

Қозоғистон жаҳон бозорларидаги мавқеини мустаҳкамлашда давом этмоқда. 2026 йилнинг биринчи ярми натижаларига кўра, Қозоғистондан товарлар экспорти 40,3 миллиард долларга етди, бу ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 8,6 фоизга кўп.

Шу билан бирга, импорт 5,4 фоизга ўсиб, 31,5 миллиард долларга етди. Натижада, Қозоғистоннинг ташқи савдо айланмаси 71,8 миллиард долларни ташкил этди, бу 7,2 фоизга ўсишдир. Ташқи савдонинг ижобий сальдоси тахминан 8,9 миллиард долларни ташкил этди.

Шундай қилиб, йилнинг биринчи ярмининг асосий натижаларидан бири экспортнинг импортга нисбатан юқори суръатларда ўсиши ва ташқи савдо ҳажмининг ошиши ҳисобланади. Бу мамлакатга ижобий савдо балансини янада мустаҳкамлаш имконини берди.

Қозоғистон экспорти 40 миллиард долларлик чегарадан ошди

Олти ой давомида Қозоғистон 40 миллиард доллардан ортиқ қийматдаги товарларни экспорт қилди. Бу сўнгги йилларда мамлакатнинг ташқи савдосидаги муҳим натижалардан биридир.

Таққослаш учун, 2025 йил январь-июнь ойларида экспорт ҳажми 37,1 миллиард долларни ташкил этди. Шундай қилиб, экспорт даромади йил давомида тахминан 3,2 миллиард долларга ошди.

Шу билан бирга, экспортнинг ўсиши товарлар етказиб бериладиган мамлакатлар географиясининг кенгайиши билан бирга келади. Қозоғистон бир вақтнинг ўзида Осиё, Европа ва Марказий Осиёнинг асосий бозорларидаги мавқеини мустаҳкамламоқда.

Қозоғистон экспортининг географияси ва товар таркиби кенгаймоқда.

Туркия: экспорт бир йил ичида деярли икки баравар ошди

Энг диққатга сазовор натижалардан бири Туркияга экспорт ҳажмининг сезиларли даражада ошиши ҳисобланади. Йилнинг биринчи ярми натижаларига кўра, Қозоғистоннинг Туркияга экспорти 94,3% га ошди. Аслида, ушбу бозорга етказиб берилган товарлар ҳажми йил давомида деярли икки баравар ошди.

Бу Қозоғистоннинг асосий савдо шериклари орасида энг юқори ўсиш суръатларидан бири ва икки мамлакат ўртасидаги савдо-иқтисодий ҳамкорликнинг кенгайишининг муҳим кўрсаткичидир.

Экспортнинг сезиларли даражада ўсиши Франция йўналиши бўйича - 45,2% га, Ўзбекистон - 39,5% га, Германия - тахминан 10% га ва бошқа бир қатор бозорларда қайд этилди.

Хитой Қозоғистон учун асосий экспорт йўналиши бўлиб қолмоқда

Хитой Қозоғистон товарлари учун энг йирик индивидуал бозор мақомини сақлаб қолмоқда. 2026 йил январь-июнь ойларида Қозоғистоннинг Хитойга экспорти тахминан 7,51 миллиард долларни ёки мамлакат умумий экспортининг 18,6 фоизини ташкил этди.

Экспортнинг энг яхши ўнта йўналишига Италия — 6,98 миллиард доллар, Россия — 3,49 миллиард доллар, Туркия — 3,23 миллиард доллар, Нидерландия — 2,6 миллиард доллар, Франция — 2,32 миллиард доллар ва Ўзбекистон — 2,14 миллиард доллар кирди.

Бу тузилма Қозоғистон экспортининг кенг географиясини кўрсатади. Асосий товар етказиб бериш бир вақтнинг ўзида Хитой, Европа мамлакатлари, Россия, Туркия ва Марказий Осиё мамлакатларига йўналтирилади.

Экспорт ўсиши нафақат анъанавий хомашё билан таъминланади

Бир қатор товар маҳсулотларида юқори ўсиш кузатилмоқда. Хусусан, мис ва мис маҳсулотлари экспорти тахминан 58 фоизга ўсиб, 1,8 миллиард доллардан 2,84 миллиард долларгача етди.

Мис рудалари ва концентратлари экспорти тахминан 43% га ўсиб, 1,44 миллиард доллардан 2,05 миллиард долларгача етди. Металлургия ва кончилик комплексининг бошқа товар позицияларида сезиларли ўсиш кузатилди.

Шу билан бирга, экспорт таркиби йўналишлар ва товар оқимлари бўйича аста-секин диверсификация қилинмоқда. Нефть ва нефть маҳсулотлари экспортнинг катта қисмини сақлаб қолмоқда. Бироқ, металлар, рудалар ва бошқа товар гуруҳлари етказиб бериш ҳам шу билан бирга ўсиб бормоқда.

Қозоғистон экспорти географияси кенгайди

Алоҳида бозорлардаги динамика айниқса сезиларли. Хитой ва Европа мамлакатларидан ташқари, Қозоғистон Марказий Осиёдаги экспорт позицияларини ҳам сезиларли даражада мустаҳкамламоқда. Ўзбекистонга етказиб бериш тахминан 40% га ошди. Бу минтақа ичидаги савдо алоқаларининг янада чуқурлашаётганидан далолат беради.

Шу билан бирга, Туркияга экспортнинг қарийб икки баравар ошиши мамлакатнинг асосий савдо ва логистика шерикларидан бири бўлган ушбу бозорда Қозоғистон товарлари улушининг ортиб бораётганидан далолат беради.

Шундай қилиб, йилнинг биринчи ярмидаги динамика бир вақтнинг ўзида бир нечта ижобий тенденцияларни шакллантирди: экспорт ҳажмининг ошиши, товарлар етказиб бериладиган мамлакатлар географиясининг кенгайиши ва алоҳида саноат товарлари гуруҳлари бўйича экспортнинг ошиши.