Қурғоқчилик, сув тошқинлари ва иссиқ ҳаво: БМТ иқлимий хавфларнинг кучайиши ҳақида огоҳлантирди
ASTANA. Kazinform - Иқлим ҳодисаси — Эль-Ниньо кучайишда давом этмоқда ва яқин ойларда дунёнинг турли минтақаларида экстремал об-ҳаво ҳодисалари сони ортишига олиб келиши мумкин, деб хабар беради Kazinform БМТ ахборот хизматига таяниб.
Жаҳон метеорология ташкилоти (ЖМТ) прогнозларига кўра, Эль-Ниньо тўлиқ шаклланган ва йил охирига келиб ўз чўққисига етиб, «жуда кучли» ҳодисага айланиши мумкин. Ушбу ҳодисанинг 2027 йил февраль ойи охиригача сақланиб қолиш эҳтимоли деярли 100 фоизга баҳоланмоқда.
Яқин ойларда деярли барча қуруқлик ҳудудларида ҳаво ҳарорати иқлимий меъёрдан юқори бўлиши кутилмоқда. Шу билан бирга, кучли қурғоқчилик, экстремал иссиқ, жала ёмғирлар ва сув тошқинлари хавфи ортади.
Олимларни, айниқса, Тинч океани юзаси остидаги меъёрдан анча илиқ бўлган сувнинг катта ҳажми қизиқтирмоқда. Океаннинг айрим ҳудудларида июль ва август ойининг бошларида чуқурликдаги сув ҳарорати меъёрдан 8 даража Цельсийдан ортиқ юқори бўлган. Ушбу иссиқлик захираси қиш давомида Эль-Ниньони сақлаб туриши мумкин.
Мутахассислар маълумотларига кўра, Тинч океанининг марказий тропик қисмидаги сув юзаси ҳароратини тавсифловчи Ниньо 3.4 индекси май ойидан июль ойигача ўртача 1,5 даражага меъёрдан юқори бўлган. Июль ойида бу фарқ 2 даражага етган, ёз охирининг айрим ҳафталарида эса 2,6 даражани ташкил этган.
Эль-Ниньо — ҳар 2-7 йилда бир марта юзага келадиган табиий иқлим ҳодисаси бўлиб, Тинч океанининг экваториал минтақасидаги марказий ва шарқий қисмларида сувнинг исиши натижасида пайдо бўлади. У атмосфера циркуляциясига таъсир кўрсатиб, сайёрамизнинг турли ҳудудларида ёғингарчилик ва ҳарорат тақсимотини сезиларли даражада ўзгартириши мумкин.
Ҳозирги цикл Жаҳон океанидаги юқори ҳарорат фонида ривожланмоқда. Олимлар Эль-Ниньонинг частотаси ёки интенсивлигини антропоген иқлим ўзгариши билан бевосита боғламаса-да, иссиқроқ атмосфера ва океан унинг оқибатларини кучайтириши мумкин.
Прогнозларга кўра, сентябрь ойидан ноябрь ойигача деярли барча қуруқлик ҳудудларида ҳаво ҳарорати иқлимий меъёрдан юқори бўлади. Бироқ оқибатлар минтақаларга қараб фарқ қилади: дунёнинг айрим қисмларида кучли ёғингарчилик ва сув тошқинлари эҳтимоли ошса, бошқа ҳудудларда қурғоқчилик ва экстремал иссиқ хавфи кучаяди.
Эль-Ниньонинг кучайиши муносабати билан ЖМТ миллий гидрометеорология хизматлари билан ҳамкорликни фаоллаштирди. Асосий вазифа — прогнозлар аниқлигини ошириш ва эрта огоҳлантириш тизимларини кучайтириш.
Ушбу чора-тадбирлар мамлакатларга қишлоқ хўжалиги, соғлиқни сақлаш, энергетика ва сув таъминоти соҳаларида юзага келиши мумкин бўлган оқибатларга тайёргарлик кўришда ёрдам бериши керак.
