Қозоғистоннинг қайси ҳудудларида озиқ-овқат арзонроқ
ASTANА. Кazinform — Қозоғистоннинг ҳар бир ҳудудида кунлик озиқ-овқат саватини йиғиш учун қанча пул керак? Кazinform мухбири мамлакат ҳудудларидаги асосий озиқ-овқат маҳсулотлари нархларини таққослади ва сабзавотлар, мевалар, гўшт ва парранда гўшти қаерда арзонроқ ва қайси ҳудудларда қимматроқ эканлигини аниқлади.
Шуни эътиборга олиш керакки, озиқ-овқат нархлари мавсумга, етказиб беришга ва сотиш жойига қараб ўзгаради. Шунинг учун, шарҳда келтирилган нархлар 2026 йил август ойи бошидаги вазиятни акс эттиради.
Сабзавотлар: ҳудудлардаги нархлар фарқи аниқ
Аввало, кундалик озиқ-овқат саватининг асосий қисмини ташкил этувчи сабзавотларга тўхталиб ўтамиз. Бу ерда ҳудудлар орасидаги нархлар фарқи дарҳол сезилади.
Масалан, тақдим этилган маълумотларга кўра, картошка Павлодарда энг арзон — килограмми 135 тенгедан бошланади. Ақтўбеда унинг нархи 273 тенгедан, Талдиқорғанда 250 тенгедан, Атирауда эса 360 тенгега етади.
Бошқа ҳудудларда картошка нархи ҳар хил. Туркистонда унинг нархи бир килограмм учун — 200-240 тенге, Қизилўрдада — 195-210 тенге, Қарағандида — 185-250 тенге, Оралда — 180-300 тенге. Яъни, битта маҳсулотнинг нархи ҳудудга қараб сезиларли даражада фарқ қилади.
Бодринг нархидаги фарқ янада яққолроқ. Талдиқорғанда унинг нархи бир килограмм учун — 150-250 тенге, Туркистонда — 250-280 тенге, Чимкентда — 235-270 тенге. Ўскеменда бир килограмм бодринг — 800-1000 тенге, Семейда — 600-900 тенге ва Жезқазғанда — 500-800 тенге .
Баъзи сабзавотлар жанубий ҳудудларда арзонроқ. Бироқ, жанубда ҳамма озиқ-овқат ҳам арзон эмас.
Буни помидор нархида ҳам кўриш мумкин. Талдиқорғанда унинг нархи бир килограмм учун — 250-800 тенге, Туркистонда — 400-420 тенге, Оралда — 350-700 тенге, Павлодарда — 400-700 тенге. Ақтўбеда помидор тахминан — 605 тенге, Ўскеменда — 600-1300 тенге.
Пиёз ва сабзи нархи ҳам ҳудудга қараб сезиларли даражада фарқ қилади. Тақдим этилган маълумотларга кўра, энг арзон пиёз Талдиқорғанда — бир килограмм учун 90 тенгедан бошланади. Туркистонда унинг нархи тахминан — 150 тенге, Қизилўрдада — 164-200 тенге ва Қостанайда — 285 тенге.
Бир килограмм сабзи Астанада — 166 тенге, Павлодарда — 190-210 тенге ва Қизилўрдада — 200-250 тенге. Чимкентда унинг нархи 460 тенгега етади.
Карам нархида ҳам фарқ бор. Чимкент ва Оралда унинг бир килограмми нархи тахминан 150 тенгедан бошланади, Туркистонда эса тахминан — 200 тенге. Жезқазған ва Қарағандида карам нархи 600 тенгега етади.
Умуман олганда, жанубий ва баъзи шимолий ҳудудларда баъзи сабзавотлар арзонроқ. Бироқ, битта маҳсулот арзон бўлган ҳудудда бошқаси қимматроқ бўлиши мумкин. Шунинг учун барча сабзавотлар бир хил арзон сотиладиган шаҳарни ажратиб кўрсатиш қийин.
Мевалар: ҳудудлар орасидаги фарқ катта
Мевалар нархларининг фарқини олма нархида аниқ кўриш мумкин.
Алматида бир килограмм олма тахминан 350 тенгедан бошланади. Талдиқорғанда унинг нархи — 400-900 тенге, Жезқазған ва Қарағандида — 450-950 тенге. Туркистонда олма — 600-650 тенге, Павлодарда — 600-1300 тенге ва Семейда — 700-1500 тенге.
Энг юқори нарх оралиғи Ўскеменкда бўлиб, у ерда олманинг бир килограмми 900 — 1600 тенге оралиғида.
Астанада олма 425 — 825 тенге оралиғида сотилади. Яъни, пойтахтдаги олма нархи таққосланган ҳудудлар орасида энг арзони ҳам, энг қиммати ҳам эмас.
Гўшт: қайси ҳудудда арзонроқ эканлигини аниқлаш қийин
Гўшт нархларини таққослашда бир нарсани эътиборга олиш керак. Ҳудудлардан олинган маълумотлар гўшт турлари ва бўлакларини кўрсатади.
Шунинг учун нархларни тўғридан-тўғри таққослаш ва қайси ҳудудда гўшт арзонроқ ёки қимматроқ эканлигини аниқ айтиш қийин.
Бироқ, нархлар ҳудудларга қараб қандай ўзгаришини кўриш мумкин. Қостанайда бир килограмм мол гўшти — 3100-4200 тенге, Қизилўрдада тахминан — 3200 тенге, Оралда — 3200-4500 тенге ва Туркистонда тахминан — 3800 тенге.
Талдиқорғанда бир килограмм мол гўшти — 3800-4200 тенге, Павлодарда — 4000-4500 тенге, Атирауда — 4000 тенге. Жамбил вилоятида молнинг лахм гўшти — 4500-5200 тенге.
Чимкентда бир килограмм мол гўшти — 3500-5700 тенге. Бу шаҳарда энг юқори нарх — 5700 тенге.
Бироқ, агар бир ҳудудда мол гўшти нархи умумий кўрсатилган бўлса, бошқасида лахм гўшт, кўкрак гўшти ёки сон гўштининг бошқа қисмлари нархи кўрсатилган. Шунинг учун, бу маълумотлар бизга қайси ҳудудда гўшт арзонроқ эканлигини аниқлашга имкон бермайди, балки ҳудудлар орасидаги нарх фарқини тахмин қилишга имкон беради.
Товуқ гўшти: нархлар ҳудудга қараб фарқ қилади
Товуқ гўшти нархини таққослаш нисбатан осон. Бироқ, бу ерда ҳам маҳсулот турлари фарқ қилади: бир ҳудудда бутун товуқ учун нарх, бошқа ҳудудда эса филе, болдир, қанот ёки кўкрак қисми гўшти нархлари берилган.
Қизилўрдада бутун товуқнинг бир килограмми тахминан 1300 — тенге, Туркистонда — 1300-1600 тенге, Талдиқорғанда — 1400-1750 тенге. Атирауда товуқ болдирлари тахминан — 1400 тенге, Петропавлда — 1380-1500 тенге.
Ўскемен, Жезқазған, Қарағанди ва Семейда товуқ гўшти нархи 3000 тенгегача етади.
Астанада товуқ болдирининг бир килограмми — 2670 тенге. Павлодарда болдир — 2400 тенге, Қостанайда — 1800-2200 тенге.
Товуқ гўшти нархи нафақат ҳудудга, балки сотиладиган гўшт турига ҳам боғлиқ.
Астана ва Алматида нархлар қандай?
Мамлакатнинг икки йирик шаҳридаги озиқ-овқат нархларини таққослайлик.
Астанада бир килограмм картошка — 187 тенге, карам — 155 тенге, сабзи — 166 тенге, пиёз — 218 тенге, бодринг — 322 тенге, помидор — 931 тенге. Олмалар 425-825 тенге оралиғида сотилади.
Алматида картошка тахминан — 250 тенге, сабзи — 350 тенге, пиёз — 250 тенге, помидор — 300 тенге. Тақдим этилган маълумотларда бодринг нархи кўрсатилмаган. Бир килограмм олма нархи 350 тенгедан бошланади.
Ҳар иккала шаҳарда ҳам барча озиқ-овқат арзон деб айтиш мумкин эмас. Баъзи сабзавотлар Астанада арзонроқ бўлса, бошқа маҳсулотлар Алматида арзонроқ.
Таққослаш нимани кўрсатди?
Тўпланган маълумотларга кўра, барча озиқ-овқат маҳсулотлари арзон сотиладиган ҳудуд йўқ.
Картошка Павлодарда, бодринг ва пиёз Талдиқорғанда, олма эса Алматида арзонроқ. Қизилўрда ва Туркистонда баъзи сабзавотлар ва товуқ гўшти нархлари энг паст нархлар қаторига киради.
Баъзи шаҳарларда алоҳида маҳсулотлар қиммат. Масалан, бодринг ва олма Ўскеменда қиммат. Чимкентда бир килограмм мол гўшти 3500 — 5700 тенге оралиғи сотилади. Баъзи шимолий ва марказий ҳудудларда баъзи сабзавотлар бошқа ҳудудларга қараганда анча қиммат.
Шунинг учун, озиқ-овқат саватининг арзон ёки қимматлигини фақат битта маҳсулот нархига асосланиб аниқлаш тўғри эмас. Масалан, картошка арзон бўлиши мумкин, аммо ўша ҳудуддаги бошқа озиқ-овқатлар қиммат бўлиши мумкин. Оиланинг озиқ-овқат учун сарфлайдиган маблағлари қандай маҳсулотлар ва қанча сотиб олишларига қараб ўзгаради.
Шунинг учун, кўрсатилган нархлар ҳудудлар бўйича нархларнинг доимий кўрсаткичи сифатида қабул қилинмаслиги керак. Бу шарҳни тайёрлаш пайтидаги ҳолатдир. Агар сабзавотлар бир ҳудудда арзонроқ бўлса, бошқа озиқ-овқатлар бошқа ҳудудда арзонроқ бўлиши мумкин.
Эслатиб ўтамиз, Қозоғистонда инфляция 10% дан пастга тушди.
