Қозоғистонда нефть-кимё соҳасида бешта йирик лойиҳа амалга оширилади
ASTANА. Кazinform – Йўл харитасида умумий инвестициялар тахминан 12 миллиард долларни ташкил этадиган бешта асосий лойиҳани амалга ошириш, 20 000 тагача доимий ва вақтинчалик иш ўринларини яратиш, ички хомашё истеъмолини кенгайтириш, ишлаб чиқариш ва экспорт салоҳиятини ошириш кўзда тутилган.
Астанада “Марказий Осиё ва Каспий минтақасида нефт ва газ кимёси ва нефтни қайта ишлаш” 13-бизнес саммити доирасида "Стратегик уфқлар: Энергетика суверенитети ва нефть-кимё соҳасини ривожлантириш" мавзусида пленар сессия бўлиб ўтди. Сессияда Қозоғистон нефть-кимё саноатини ривожлантириш истиқболлари муҳокама қилинди.
Энергетика вазирлигининг нефть-кимё департаменти директори Темирлан Уркимбаев нефть-кимё саноати иқтисодиётнинг ишлаб чиқариш секторини ривожлантириш учун истиқболли йўналишлардан бири эканлигини таъкидлади.
Нефть-кимё саноатини ривожлантириш бўйича вазифаларни амалда амалга ошириш мақсадида Энергетика вазирлиги 2024 йил октябрь ойида 2024-2030 йилларга мўлжалланган нефть-кимё саноатини ривожлантириш бўйича йўл харитасини тасдиқлади. Ҳужжат олтита асосий йўналиш ва 34 та чора-тадбирларни ўз ичига олади.
Йўл харитасида умумий инвестиция ҳажми қарийб 12 миллиард АҚШ долларини ташкил этадиган бешта асосий лойиҳани амалга ошириш, 20 мингтагача доимий ва вақтинчалик иш ўринларини яратиш, хомашё истеъмолини ички истеъмол қилишни кенгайтириш, ишлаб чиқариш ва экспорт салоҳиятини ошириш кўзда тутилган.
Инвесторлар учун узоқ муддатли ва олдиндан айтиб бўладиган муҳит яратишга алоҳида эътибор қаратилмоқда. Шу муносабат билан Энергетика вазирлиги "Нефть-кимё саноати тўғрисида"ги қонун лойиҳасини ишлаб чиқди. Ҳозирда қонун лойиҳаси ҚР Қурултойи томонидан кўриб чиқилмоқда.
Қонун лойиҳаси саноатни тартибга солишнинг кенг қамровли тизимини шакллантиришга қаратилган. Ҳужжатда хомашё базасини таъминлаш, ички бозорни ривожлантириш, саноатни етказиб беришни тизимли режалаштириш ва мониторинг қилиш, хомашё нархларини тартибга солиш, шунингдек, инвестиция лойиҳаларини давлат томонидан қўллаб-қувватлаш механизмлари назарда тутилган.
Давлат томонидан қўллаб-қувватлашнинг асосий воситаларидан бири "Миллий саноат нефть-кимё технопарки" махсус иқтисодий зонаси бўлиб қолмоқда. Унинг ҳудудида 19 иштирокчи рўйхатдан ўтган бўлиб, улар полипропилен, полиэтилен ва бутадиен ишлаб чиқаришни ўз ичига олган йирик нефть-кимё лойиҳаларини амалга оширадилар.
«Kazakhstan Petrochemical Industries» МЧЖ Қозоғистонда йилига 500 минг тонна полипропилен лойиҳавий қувватига эга бўлган корхона фаолият юритади. 2025 йилда корхона 375 минг тонна маҳсулот ишлаб чиқарган.
Йилига 1,25 миллион тонна полиэтилен ишлаб чиқариш қувватига эга завод қуриш лойиҳаси амалга оширилмоқда. Корхонани 2029 йилда ишга тушириш режалаштирилган.
Бундан ташқари, келажакдаги полиэтилен заводини зарур хомашё билан таъминлаш учун газ ажратиш мажмуаси қурилмоқда. Мажмуа 2029 йилда ишга туширилиши ҳам режалаштирилган.
Бундан ташқари, мамлакатда йилига 339 минг тоннагача бутадиен ва 880 минг тонна карбамид ишлаб чиқариш бўйича лойиҳалар амалга оширилмоқда.
Шундай қилиб, Қозоғистонда хомашё етказиб беришдан ва асосий нефть-кимё қувватларини шакллантиришдан тортиб, қайта ишлаш саноатини ривожлантиришгача бўлган тўлиқ ишлаб чиқариш занжири шаклланмоқда.
Эслатиб ўтамиз, ОПEК+ мамлакатлари октябрь ойи учун нефть қазиб олишни ўзгаришсиз қолдирди.
