Қозоғистон ғалла экспортини 10 фоизга оширди: Ўзбекистон ва Афғонистонга ташиш кескин кўпайди
ASTANA. Kazinform – 2026 йилнинг дастлабки етти ойида «Қозоғистон темир йўллари» тармоғи орқали 8,1 миллион тонна ғалла ташилди. Бу ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 10 фоизга кўп.
ҚТЙ маълумотларига кўра, шу даврда ғалла экспорти ҳам 10 фоизга ошиб, 6,2 миллион тоннани ташкил этган. Ун маҳсулотларини ташиш ҳажми эса 5 фоизга ошиб, 1,6 миллион тоннага етган.
2025-2026 маркетинг йилида, яъни 2025 йил сентябрь ойидан 2026 йил июль ойигача темир йўл орқали жами 14,2 миллион тонна ғалла ташилган. Бу аввалги маркетинг йилининг шу даврига нисбатан 14 фоизга кўп.
Асосий ўсиш Марказий Осиё йўналишларида қайд этилган. Жорий йилнинг етти ойида Ўзбекистонга 3,1 миллион тонна ғалла жўнатилиб, ташиш ҳажми 47 фоизга ошган. Афғонистонга эса 605 минг тонна ғалла етказиб берилган. Бу ўтган йилги кўрсаткичдан 4,5 баравар кўп.
“Хитой йўналишида ҳам ташиш ҳажми ошиб боряпти. Дўстлик ва Олтинкўл станциялари орқали етти ойда 449 минг тонна ғалла жўнатилди, бу ўтган йилга нисбатан 22 фоизга кўп. Шу билан бирга, ғалла ташувчи вагонларда ташиш ҳажми 17 баравар — 10 минг тоннадан 170 минг тоннагача ошди”, — деб хабар берди ҚТЙ.
Компания маълумотларига кўра, ғалла ташиш учун зарур ҳаракатланувчи таркиб етарли. 2026 йил август ҳолатига кўра, темир йўл тармоғида 15 177 та ғалла ташувчи вагон мавжуд. Уларнинг 6382 таси «Астық Транс» АЖга тегишли. Бундан ташқари, ёпиқ вагонлар парки 17 066 тани ташкил этади. 2015 йилдан бери қозоғистонлик мулкдорлар 2578 та ғалла ташувчи вагон сотиб олган.
Вагонлар билан ишлаш бозори 2014 йилдан бери либераллаштирилган. Ғалла ташувчи вагонлар юк жўнатувчиларга операторлар билан тўғридан-тўғри тузилган шартномалар асосида тақдим этилади. ҚТЙ ушбу шартномаларнинг томони ҳисобланмайди.
Шунингдек, темир йўл инфратузилмаси ҳам ўсиб бораётган юк оқимига мослаштириляпти. 2026 йилда 1577 километр темир йўл таъмирланади, шундан 573 километри капитал таъмирдан ўтказилади. 2025 йил сентябрь ойида Дўстлик – Мўйинти участкасидаги иккинчи йўллар фойдаланишга топширилди.
Жетиген – Олтинкўл участкаси ва Олтинкўл станциясини модернизация қилиш лойиҳаларини амалга ошириш якунланяпти. Бу Хитой йўналишидаги темир йўлнинг ўтказувчанлик қобилиятини ошириш имконини беради.
Ўтказувчанлик имкониятини янада кенгайтириш мақсадида Тобил – Қандиағаш ва Шалқар – Бейнеу участкаларини модернизация қилиш, шунингдек, Дарбаза – Мақтаарал янги темир йўл линиясини қуриш лойиҳалари амалга оширилмоқда. Бу Каспий денгиз ва Марказий Осиё мамлакатлари портлари йўналишида поездлар ҳаракатини ошириш имконини беради.
ҚТЙ келгуси мавсумдаги асосий хавфга ҳам эътибор қаратди. Октябрь ойида ғалла ва кўмир ташишнинг мавсумий юқори чўққиси бир вақтга тўғри келиши мумкин. Шу муносабат билан компания юк жўнатувчиларни аризаларини олдиндан беришга, юкларни бир маромда жўнатишга ва маршрутли ташишдан фаол фойдаланишга чақирди.
