Қарағандида "Хроникадан келажакка" кинолекторийси бўлиб ўтди
ASTANA. Кazinform — Йирик маърифий лойиҳа Қарағанди томошабинларини ҳужжатли фильмларнинг ибратли дунёсига олиб кирди, мамлакат фаровонлигига жимгина, аммо сезиларли ҳисса қўшадиган фуқароларнинг ҳаёт йўли ва фуқаролик позициясини таништирди.
Бу сирли ҳикоялар бизга бир томчидан денгиз пайдо бўлиши мумкинлигини, бутун мамлакат ҳаёти ва тирикчилигини бир кишининг тақдири белгилаши мумкинлигини ва авлоддан-авлодга ўтиб келаётган бебаҳо меросни келажак авлодларга ишониб топшириш ҳар бир авлоднинг бурчи эканлигини англашга ёрдам беради.
Қарағанди томошабинларининг эътиборини тортган асарлардан бири бу "Томчи" ҳужжатли фильмидир. Фильм ўз ташаббуси билан Каспий денгизи ва унинг арреали — Каспий тюленини ҳимоя қилишда иштирок этаётган экологик волонтёрларнинг ишларига қаратилган.
Фильм сарлавҳасидаги "томчи" тушунчаси ҳам чуқур маънога эга. Бир томчи кўзга аҳамиятсиз бўлиб туюлиши мумкин бўлса-да, минглаб томчилар бирлашиб, улкан океанга айланади. Жамият ва табиатга нисбатан ҳар бир инсоннинг ҳаракати бир хил. Бир қарашда кичик туюлиши мумкин бўлса-да, масъулият ва чинакам меҳр-шафқат билан бошланган яхши қадам охир-оқибат катта ўзгаришларга олиб келиши мумкин.
— Ҳужжатли фильм орқали табиий ресурсларни сақлаш, экологик мувозанатни таъминлаш ва мамлакатнинг барқарор ривожланиши каби жуда муҳим масалалар кўтарилади. Менимча, ижодий гуруҳ томонидан амалга оширилган бу иш кенг қамровли ва ниҳоятда муҳим, — деди Қарағанди вилояти ҳокими аппарати Ички сиёсат бўлими бошлиғи Нурлан Бикенов.
“Томчи” фильми Қозоғистон Президенти Қасим-Жомарт Тоқаев ташаббуси билан БМТ томонидан эълон қилинган Халқаро волонтёрлар йили доирасида суратга олинган. Асарнинг асосий ядроси фуқаролик масъулияти, табиатга меҳр-шафқат, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва жамиятнинг экологик муаммоларни ҳал қилишда фаол иштироки каби қадриятлар билан боғлиқ.
— Бу ҳафта — ҳудудимиздаги ҳужжатли фильмларга қизиқувчи томошабинлар учун муҳим воқеа. Бугунги кунда сув ресурсларини сақлаш масаласи бутун дунё учун алоҳида аҳамиятга эга. Хусусан, Марказий Осиёда ер усти ва чучук сув захираларининг камайиб кетиш хавфи юқори. Қозоғистон Республикаси Президенти Қасим-Жомарт Тоқаев бу масалага бир неча бор эътибор қаратган. Давлат раҳбари ўз фикрларини «Әділетті қоғамға — шыншыл сөз» китобида, ҳам халқаро форумлар ва саммитларда билдирган. Фильм муаллифлари волонтёрларнинг тақдири ва меҳнатидан фойдаланиб, ҳудудий миқёсдан анча кенгроқ, бутун инсониятга хос бўлган экологик муаммони кўтарадилар, — деди Қарағанди вилояти Маданият, архивлар ва ҳужжатлар бошқармаси бошлиғи Ғалимжан Ўтелбайули.
Каспий денгизи қирғоғидан узоқда жойлашган Қарағанди учун бу воқеа ҳам алоҳида аҳамиятга эга. Ахир, табиат тақдири ҳудуд чегаралари билан чекланиб қолмайди. Агар битта ҳудуддаги экологик вазиятнинг ўзгариши бутун табиий тизимга таъсир қилса, унда табиий меросни сақлаш масъулияти мамлакатнинг ҳар бир фуқароси зиммасидадир.
— Мен Ақтауда туғилганман. Шунинг учун Каспий денгизи муаммоси менга жуда яқин, мен денгизнинг қандай ўзгарганини ўз кўзим билан кўриб улғайганман. Бундай ҳужжатли фильмлар кўтарган муаммо жамоатчилик эътиборига етказилиши жуда муҳим. Уни ҳал қилиш учун эса давлат даражасида аниқ чоралар кўрилаётгани катта умид бағишлайди. Фильмда муҳокама қилинган Каспий тюленининг популяцияси тез орада тиклана бошлайди, деб ўйлайман. Мен ҳайвонлар ва қушларнинг денгизга қайтишини кўришни истардим. Умид қиламанки, биз Каспий денгизининг табиати тикланадиган ва ҳаёт жонланадиган кунга етиб борамиз, — деди фильмни томоша қилган қарағандилик Аяжан Қоблан.
«ARAL» ҳужжатли фильм-портрети ҳам томошабинларга тақдим этилди. Асар бутун умрини Орол денгизида балиқ овлашга бағишлаган Кунтуған Турғунбаевнинг ҳаёт йўли орқали бир инсоннинг тақдирини бутун ҳудуднинг ўтмиши ва бугуни билан боғлайди.
Кинолекторий дастуридаги яна бир асар — «Құлалы аралынан шыққан адам» фильми. Фильм Каспий денгизидаги чекка Қулали оролидаги гидрометеорология станциясида 30 йилдан ортиқ ишлаган Петр Иванович Лупенковнинг тақдирига бағишланган.
Бу ҳаётининг катта қисмини қаттиқ, чекка ва изоляция қилинган муҳитда ишлашга бағишлаган инсоннинг ҳаёт ҳикоясидир. Фильм қаҳрамонининг тақдири орқали профессионал малака, сабр-тоқат ва матонатдан ташқари, масъулият ва ишига садоқатни талаб қиладиган касб эгаларининг табиати очиб берилади.
— Биз ҳужжатли фильмларимиз қаҳрамонлари билан кундалик ҳаётдан — саёҳатлар ва суратга олишлар пайтида учрашамиз. Сиз ўз ишига бутун қалби билан содиқ бўлган инсонни дарҳол таний оласиз. Чунки ўз касбига қалбини бағишлаган инсоннинг қалби оловидан ўзгача илиқлик ва ғайратни ҳис қилиш мумкин. Давлат раҳбари волонтёрларни чинакам ватанпарварлар, жамиятнинг устуни ва ижодий ўзгаришларнинг ҳаракатлантирувчи кучи деб билади, — деди Президент Телерадиокомплекси Ҳужжатли фильмлар маркази катта муҳаррири Эльмира Ишмухамбетова.
Қарағандидаги кинолекторий дастури Қозоғистоннинг энг машҳур миллий рамзларидан бири — апорт олмасига бағишланган "Апорт" фильми билан якунланди. Фильмда апорт тарихи нафақат қишлоқ хўжалиги доирасида кўриб чиқилади. Бу миллатнинг тарихий хотираси, маданияти ва табиий бойлигининг бир қисми, авлодлар онгида сақланиб қолган миллий меросдир. Бугунги кунда ушбу бебаҳо меросни сақлаш, жонлантириш ва кундалик ҳаётга қайтариш бўйича ишлар олиб борилмоқда.
Шуни таъкидлаш керакки, ТРКнинг 30 йиллигига бағишланган "Хроникадан келажакка" республика кинолекторийси Астанада бошланди. Маърифий лойиҳа Қизилўрда, Туркистон, Чимкент, Тараз, Ақтау, Атирау, Орал, Ақтўбе, Ўскемен, Семей, Петропавл, Павлодар ва Жезқазған шаҳарларида давом этди.
Яқин кунларда Кўкшетау ва Қостанайда ҳужжатли фильмлар намойиши бўлиб ўтади. Кейин ижодий гуруҳ Талдиқорған ва Қонаев шаҳарларига йўл олади.
Республика лойиҳаси 25 сентябрь куни Алматида якунланади.
