Елена изидан: Фарзандни катта теннис тўгарагига бериш нархи қанча

30 мингдан ортиқ болалар мунтазам равишда теннис билан шуғулланади

Астаналик Алиби Сапар — Daulet Tennis Academy аъзоси. У 5 ёшидан бери катта теннис билан шуғулланади ва ҳозирда хориждаги турнирларда иштирок этмоқда. Унинг сўзларига кўра, Елена Рибакинанинг US Open турниридаги ғолиблигидан сўнг, унинг халқаро мусобақаларда иштирок этиш истаги ортди.

– Катта теннисда тезлик, тактика ва тезкор қарор қабул қилиш жуда муҳимдир. Бу спорт турида жамоадошларга таяниб бўлмайди, чунки футболда кўпинча ўйин натижаси икки иштирокчининг қарори ва маҳоратига боғлиқ. Кутилмаган техник усуллардан фойдаланиб, тажриба ўтказиш учун ҳам кўплаб имкониятлар мавжуд.

Шунинг учун теннис мен учун нафақат севимли машғулотга, балки ўзига ишонч, масъулият ва тараққиётга интилишни ўргатадиган спорт турига айланди. Мен теннис ўйнашни яхши кўраман ва келажакда муваффақиятга эришмоқчиман. Айниқса, мен Елена Рибакина каби миллий терма жамоа аъзоси бўлишни ва Қозоғистонни бутун дунёга машҳур қилишни хоҳлайман, — дейди ёш истеъдод эгаси.

Қозоғистон теннис федерацияси маълумотларига кўра, катталар тенниси билан шуғулланадиган болалар сони йилдан-йилга ортиб бормоқда. Мамлакат бўйлаб 10 ёшгача бўлган 17 532 нафар бола ва 10 ёшдан ошган 2700 нафар бола мунтазам равишда теннис билан шуғулланади. Бундан ташқари, 36 000 дан ортиқ болалар боғчалари ва мактабларда теннис билан таниш.

— Қозоғистон теннис федерацияси назорати остида JTI дастури амалга оширилмоқда. Ушбу дастур 1500 дан ортиқ болани қамраб олади. Мамлакатдаги 145 та болалар боғчасида «Baby Tennis» лойиҳаси ишга туширилди. Қозоғистон теннис федерацияси барча зарур жиҳозларни (ракеткалар, тўплар, тўрлар) бепул тақдим этади, шунингдек, теннис йўриқчиларининг иш ҳақини ҳам тўлайди, — дейилади Федерациянинг Кazinform саволига берган жавобида.

Шуни таъкидлаш керакки, 2022 йилдан бери болалар ва ўсмирларнинг турнирларда иштирок этиш даражаси икки баравар ошди. ҚТФ маълумотларига кўра, бу ўсишнинг иккита сабаби бор. Биринчидан, сўнгги тўрт йил ичида теннис бўйича рақобат ошди ва иштирокчиларнинг маҳорати ҳар йили яхшиланмоқда. Иккинчидан, халқаро ва республика теннис мусобақалари кўпайди ва ҳудудлардан кўплаб ёш истеъдодлар мусобақаларда иштирок этмоқда.

Теннис билан шуғулланиш нархи қанча?

Профессионал теннис қиммат. Машғулотлар ва курслар нархи, шунингдек, жиҳозлар нархи арзон эмас. Масалан, энди ота-оналар фарзандини мунтазам равишда теннисга жалб қилиш учун ойига камида 30-40 минг тенге сарфлашлари керак. Алоҳида марказларнинг нарх сиёсати ҳар хил бўлса-да, умумий харажат тахминан бир хил. Масалан, Астанада қўшимча курсларнинг ойлик нархи — 20-60 минг тенге, Алматида — 30-80 минг тенге, вилоятларда — 25-45 минг тенге. Бунга йўл ҳақи, спорт кийимлари ва жиҳозлари нархини қўшсангиз, умумий харажат 80-100 минг тенгега етиши мумкин.

Албатта, болалар ва ўсмирлар учун ўқув марказлари бепул ва субсидияланган дастурлар орқали фаолият юритиши ҳақиқат. Қозоғистон теннис федерацияси ҳудудардаги мураббийлар ва иқтидорли болаларни ҳар томонлама қўллаб-қувватлайди. Ногирон болалар ва болалар уйлари учун бепул дарслар ташкил этилади ва кўп болали оилалар учун 50 фоиз чегирма берилади.

Бироқ, бу катта тенниснинг оммавий ҳодисага айланиши учун етарли эмас. Шунинг учун давлат теннис инфратузилмасини ривожлантиришда давом этмоқда. Ҳар йили янги теннис марказлари қурилмоқда, бу эса ҳудудлардаги болаларнинг спорт билан шуғулланиши учун шароит яратмоқда. Федерация маълумотларига кўра, республикада Hard ва Clay court тўшамаларига эга 38 та теннис маркази мавжуд бўлиб, уларда 364 та корт қурилган. Астана, Алмати, Қарағанди ва Чимкент шаҳарларидаги теннис марказлари "Минтақавий теннис маркази" мақомига эга. Ушбу марказлар Марказий Осиёда турнирлар ўтказиш учун асосий база ҳисобланади.

ҚТФ 2035 йилга қадар яна 15 та теннис маркази қуришни режалаштирмоқда. Агар лойиҳа амалга оширилса, халқаро турнирларни ўтказиш учун мос бўлган қўшимча 160 та янги корт пайдо бўлади.

Бугунги кунда мавжуд инфратузилма болаларга халқаро мусобақаларда тажриба орттириш имконини беради. Ҳар йили 10 ёшгача бўлган болалар ўртасида 120 дан ортиқ, 18 ёшгача бўлган болалар ўртасида эса 140 дан ортиқ турнир ўтказилади. Уларнинг 40 дан ортиғи халқаро мақомга эга.

Мутахассисларнинг фикрига кўра, келгуси йилларда катталар теннисига қизиқувчи болалар сони ортади. Бу Елена Рибакина, Александр Бублик, Анна Данилина, Жибек Қуламбаева, Амир Омарханов каби спортчиларнинг ғалабалари билан боғлиқ. Елена ва Александрни айтмаса ҳам бўлади, ҳозирги ёш авлод Занғар Нурланули ва Амир Омархановнинг ғалабали йўлига тақлид қилиб улғаймоқда. Улар «US Open-2025», «Australian Open-2026», «Australian Open-2024» ўсмирлар турнирларида муваффақиятли иштирок этишди.

– Елена 2022 йилда Уимблдонда ғолиб чиққанида, барча теннис марказларидаги телефонлар узлуксиз жиринглади — ота-оналар фарзандларини дарсларга ёздира бошладилар. Яқинда биз ҳам шунга ўхшаш ҳодисани кузатдик. Астана, Алмати ва бошқа шаҳарлардаги теннис марказларида бўш жойлар йўқ, юздан ортиқ болалар навбатда кутмоқда, – деди Қозоғистон теннис федерацияси ижрочи директори Медет Байкен.

400 нафар мураббий ITF сертификатларига эга

ҚТФ маълумотларига кўра, KazPIN тизими Қозоғистонда фаолият юритади. У лицензияланган ўйинчилар ва мураббийларнинг миллий рейтингига эга. 14 нафар миллий координатор Халқаро теннис федерацияси (ITF) болалар учун «ITF Tennis 10s» халқаро дастурига қўшилди. Бу мураббийлар ёш истеъдодлар учун машғулотлар ва мусобақаларда иштирок этиш билан шуғулланадилар.

Шуни таъкидлаш керакки, сўнгги беш йил ичида ITF сертификатларига эга мураббийлар сони икки бараварга ошди ва 400 тадан ошди. 2024 йилда Қозоғистон мураббийларни тайёрлаш тизими ITF кумуш даражасига етди. Бугунги кунда мураббийлар ўқитувчидан тортиб ITF Level 3 даражасигача бўлган барча даражаларда илғор ўқув дастурларини ўтказиш ҳуқуқига эга. Бундан ташқари, 40 нафар мураббий ITF Level 2 сертификатларини, 90 нафар мутахассис эса CAP Level-1 сертификатларини олди.

– Ҳар йили ҚТФ мураббийларнинг миллий конференциясини ўтказади. Тадбирда мураббийлар тажриба алмашадилар, маърузалар тинглайдилар ва маҳорат дарсларида иштирок этадилар. Конференцияга узоқ ва яқин хориждан малакали мутахассисларни таклиф қилиш анъанага айланган. Илгари теннис соҳасидаги таниқли халқаро мутахассислар, масалан, Хрвое Жмачич, Иван Молина, Карл Маес, Сирил Женевуа маърузачилар сифатида иштирок этишган, — дейишади Қозоғистон теннис федерацияси вакиллари.

Айтишимиз мумкинки, бундай ҳар томонлама қўллаб-қувватлаш ўз самарасини берди. 2021 йилдан бери Қозоғистон терма жамоаси (12 ёшгача) Осиё чемпионатида 2 та олтин, 2 та кумуш ва 3 та бронза медалини қўлга киритди. Бизга маълумки, 14 ёшгача бўлганлар терма жамоаси уч марта жаҳон жамоавий чемпионатининг финал босқичига чиққан ва 2022 йилда дунёда тўртинчи ўринни эгаллаган. Сўнгги тўрт йил ичида 16 нафар қозоғистонлик теннисчи ўсмирлар ўртасидаги "Катта дубулға" турнирларида иштирок этди ва 2022 йилдан бери ҳамюртларимизнинг жаҳон теннис турнирларида иштирок этиш даражаси икки баравар ошди.

Эслатиб ўтамиз, Президент Елена Рибакинани III даражали «Барыс» ордени билан мукофотлади.