Букри китларнинг 14 000 км дан ортиқ масофага миграцияси биринчи марта тасдиқланди
ASTANА. Кazinform – Халқаро тадқиқотчилар гуруҳи биринчи марта Австралия ва Бразилиянинг шарқий қирғоғидаги кўпайиш жойлари ўртасида китларнинг миграциясини қайд этди. Миграция очиқ океан бўйлаб 14 000 км дан ортиқ масофани қамраб олади, деб хабар беради Xinhuа ахборот агентлиги.
Олимлар турли йилларда Австралия ва Бразилия қирғоқларида кўрилган иккита китни аниқлай олдилар. Бунинг учун тадқиқотчилар сўнгги 40 йил ичида тўпланган уларнинг дум сузгичларининг фотосуратларини таққослашди.
Китлардан бирини 2007 ва 2013 йилларда Австралиянинг Херви-Бей кўрфазида кўришган ва 2019 йилда уни яна Бразилиянинг Сан-Паулу штати қирғоқларида кўришган. Бу вақт ичида ҳайвон камида 14 200 км сузган.
Иккинчи кит биринчи марта 2003 йилда Бразилия қирғоқлари яқинида қайд этилган ва 20 йилдан кўпроқ вақт ўтгач, 2025 йилда Австралия қирғоқлари яқинида пайдо бўлган. Унинг саёҳати тахминан 15 100 километрни ташкил этди. Бу — битта китнинг тасдиқланган иккита кўриниши орасидаги рекорд масофа.
— Бу китлар ўнлаб йиллар оралиғида, турли одамлар томонидан ва дунёнинг қарама-қарши қисмларида, иккита океан билан ажратилган ҳолда суратга олинган. Шунга қарамай, биз уларнинг ҳаракатларини кузатиб боришга муваффақ бўлдик, — деди тадқиқотнинг ҳаммуаллифи, Гриффит университети аспиранти Стефани Стэк.
Тадқиқотчилар автоматлаштирилган тасвирни аниқлаш тизимидан фойдаланиб, уларнинг каудал сузгичларининг 19 000 дан ортиқ тасвирларини таҳлил қилишди. Кейин мосликлар қўлда текширилди.
Олимларнинг ҳисоб-китобларига кўра, бундай миграциялар жуда кам учрайди, аниқланган китларнинг атиги 0,01 фоизида учрайди. Бироқ, улар популяцияларда генетик хилма-хилликни сақлашда ва китларнинг “куйлаш” оҳанглари каби хулқ-атвор хусусиятларининг тарқалишида муҳим рол ўйнаши мумкин.
Натижалар "Жанубий океан алмашинуви" деб аталадиган гипотезани қўллаб-қувватлайди, бу гипотезага кўра, турли популяциялардан китлар Антарктидадаги озиқланиш жойларида учрашиб, аралашиб, янги миграция йўлларини ривожлантиради.
Олимлар шунингдек, Жанубий океандаги иқлим ўзгариши, хусусан, денгиз музлари ва криллларнинг тарқалишидаги ўзгаришлар бундай узоқ масофали миграциялар частотасининг ошишига ҳисса қўшиши мумкинлигини таъкидламоқдалар.
Тадқиқот натижалари Royal Society Open Science журналида чоп этилди.
Эслатиб ўтамиз, глобал исиш туфайли Япония ғарбидаги кўрфазда китлар нобуд бўлмоқда.
