Берик Асилов: Инвесторлар ҳуқуқларини ҳимоя қилишнинг ягона стандарти жорий этилади
ASTANА. Кazinform — Бугун Қозоғистон Республикаси Бош прокурори Берик Асиловнинг буйруғи билан ташкил этилган Инвесторлар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича экспертлар кенгашининг биринчи йиғилиши бўлиб ўтди.
Ушбу тадбир давлат органлари, маҳаллий ва хорижий йирик бизнеслар, мамлакатнинг етакчи юристлари ва иқтисодчиларини бирлаштирган доимий ва нуфузли мулоқот платформасининг ишга туширилишини англатади.
Кенгаш ишида Бош прокурорнинг биринчи ўринбосари Жандос Умиралиев, Инвесторлар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитаси раиси Бауржан Ерали, давлат органлари, Астана халқаро молия маркази, “Атамекен” миллий тадбиркорлар палатаси, “Байтерек” миллий инвестиция холдинги” АЖ ва бизнес ва эксперт уюшмалари вакиллари иштирок этди.
Йиғилишни очиб берар экан, Берик Асилов иштирокчиларни Қозоғистон Республикасининг янги Конституциясининг кучга кириши билан табриклади ва унда белгиланган "Адолатли Қозоғистон" ва "Қонун ва интизом" тамойиллари бутун давлат тизими учун асосий йўналишга айланганини таъкидлади.
Давлат раҳбари Қасим-Жомарт Тоқаевнинг топшириқларини (2025 йил 17 декабрдаги Фармон) амалга ошириш доирасида Инвестиция омбудсмени ваколатлари берилган Бош прокурор иштирокчиларни бизнесни ҳимоя қилишнинг кенг қамровли тизими билан таништирди.
Бу ерда прокурорлар инвесторларнинг қонун ва давлат билан ўзаро муносабатларининг барча босқичларида назоратни амалга оширадилар.
— Бугунги кунда давлатлар ўртасидаги рақобат ресурслар учун эмас, балки ишонч учундир. Биз қонунни Қозоғистоннинг рақобатбардош устунлигига айлантиришга мажбурмиз. Бунинг учун юзаки ўзгаришлар қилиш эмас, балки давлат ва бизнес ўртасидаги муносабатларни тизимли равишда яхшилаш керак, — деди Берик Асилов.
Ҳозирда прокуратура кўмагида умумий инвестиция ҳажми 112 триллион тенге бўлган 3,3 мингта инвестиция лойиҳалари амалга оширилмоқда.
Бугунги кунда уч мингдан ортиқ инвесторларнинг ҳуқуқлари ҳимоя қилинди ва 30 минг янги иш ўринлари яратишга қаратилган 270 дан ортиқ инвестиция лойиҳаларининг амалга оширилиши таъминланди.
Шу билан бирга, маъмурий босимни тизимли равишда камайтириш бўйича ишлар олиб борилмоқда.
Тадбиркорлар ва давлат органлари ўртасидаги суд низолари сони қарийб 40% га камайди, бизнесни маъмурий жавобгарликка тортиш ҳолатлари сони 16% га камайди ва тадбиркорларни жиноий жавобгарликка тортишни камайтириш тенденцияси давом этмоқда. Фақат йил бошидан бери прокуратура инвесторларнинг ҳуқуқларини бузиши мумкин бўлган давлат органларининг 800 дан ортиқ қарорлари бўйича келишувга эришишдан бош тортди.
Бош прокурор бизнесни ҳимоя қилиш бўйича давлат кафолатларини сезиларли даражада кучайтирган қонунчиликдаги ўзгаришларни таъкидлади.
Энди инвесторларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш масалалари бўйича прокурор назорати ҳужжатлари, жумладан, кўрсатмалар кўринишидаги ҳужжатлар давлат ва квази-давлат ташкилотлари учун мажбурийдир. Бундан ташқари, Бош прокурорга мамлакатнинг барча минтақаларида инвестиция лойиҳаларини прокурор томонидан қўллаб-қувватлашнинг ягона тартибини белгилаш ваколати берилди.
Бу Қозоғистоннинг исталган ҳудудида инвесторларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилишнинг ягона ва қатъий стандартларини таъминлайди, "ҳудудий хилма-хиллик"ни йўқ қилади.
Кенгаш йиғилишида маъмурий тўсиқлар анъанавий равишда ташаббусни чеклайдиган қурилиш саноатини янада такомиллаштиришга қаратилган ечимлар ишлаб чиқилди.
Бош прокурор мутахассисларнинг ортиқча иш юки билан боғлиқ муаммоларга тўхталди. Натижада, улар ойлар давомида минглаб саҳифали чизмалар ва сметаларни қўлда ўрганишга мажбур бўлмоқдалар, бизнес ишлари эса тўхтаб қолмоқда. Сунъий интеллект қонунчилик ва давлат стандартлари талабларига мувофиқлиги бўйича операцион таҳлилни тақдим этиши керак.
Ушбу ташаббуслар Давлат раҳбарининг рақамлаштириш ва сунъий интеллектни ривожлантириш бўйича стратегик кўрсатмаларига тўлиқ мос келади.
"Огоҳлантиришларнинг тўлиқ рўйхати"ни жорий этиш ва лойиҳаларни баҳолаш муддатларини қисқартириш чоралари қўллаб-қувватланди.
— Таклиф этилаётган чора-тадбирлар қурилиш саноатини "қоғоз ишлари"дан халос қилиши ва уни очиқ тизимга айлантириши керак, — деди Бош прокурор.
Кун тартибидаги иккинчи масала инвестициялар соҳасидаги давлат органларининг иш фаолиятини баҳолаш (KPI) тизимини қайта кўриб чиқиш зарурати эди.
Иштирокчилар расмий кўрсаткичлардан реал иқтисодий натижаларга асосланган баҳолаш тизимига — янги саноат ва иш ўринларини яратиш, экспортни ривожлантириш, импорт ўрнини босиш ва инвестиция лойиҳаларини муваффақиятли амалга оширишга ўтишни қўллаб-қувватладилар.
Йиғилишни якунлар экан, Берик Асилов Экспертлар кенгаши фақат жадвал асосида йиғиладиган расмий орган бўлмаслигини таъкидлади. Унинг сўзларига кўра, Кенгаш бизнеснинг илтимосига биноан тезкор йиғилиш ўтказа оладиган ва тармоқлараро тизимли тўсиқларни самарали ҳал қила оладиган динамик институтга айланади.
Эслатиб ўтамиз, Жаслан Мадиев Қозоғистоннинг рақамли ташаббусларини хорижий инвесторларга тақдим этди.
