Анқара шаҳрида турк дунёсининг илмий ҳамкорлиги бўйича халқаро анжуман бўлиб ўтди
АNKARА. Кazinform — Туркий академияси Анқара ижтимоий фанлар университети (ASBÜ) билан ҳамкорликда 1926 йилда Бокуда бўлиб ўтган Биринчи туркология қурултойининг 100 йиллигига бағишланган бир қатор илмий ва маданий тадбирлар доирасида илк анжуманни ўтказди.
Академия матбуот хизмати хабар беришича, дастур доирасида Турк академияси Биринчи туркология конгрессининг тарихий мазмунини акс эттирувчи архив фотосуратлари кўргазмасини, шунингдек, халқаро илмий лойиҳалар ва тадқиқотлар натижасида тайёрланган илмий нашрларни тақдим этди.
Учрашувда Туркий академияси президенти, академик Шаҳин Мустафоев, Анқара ижтимоий фанлар университети ректори Муса Козим Арижан, Аҳмад Яссавий университети васийлик кенгаши раиси Муҳиттин Шимшек, шунингдек, етакчи олимлар, тадқиқотчилар ва Туркия академик ҳамжамияти вакиллари иштирок этди.
Тадбирнинг очилишида сўзга чиққан Туркий академияси президенти, академик Шаҳин Мустафоев 1926 йилда бўлиб ўтган Биринчи Туркология қурултойи туркий дунёнинг умумий илмий ва маданий маконини шакллантиришда бурилиш нуқтаси бўлганини таъкидлади.
— Халқаро Туркий академияси учун асосий вазифалардан бири ушбу меросни сақлаб қолиш ва янада ривожлантириш, илмий ҳамкорликни мустаҳкамлаш ва келажакдаги тадқиқотчилар учун умумий академик макон яратишдир, — деди академия раҳбари.
Панел сессияси давомида Биринчи Туркология қурултойининг тарихий аҳамияти, унинг туркология тадқиқотлари ривожига қўшган ҳиссаси, шунингдек, туркий дунёда илмий ҳамкорликнинг ҳозирги йўналишлари муҳокама қилинди.
Шу нуқтаи назардан, Туркий академиясининг туркий дунёда умумий илмий маконни ривожлантиришдаги муҳим роли таъкидланди. 2023 йилда Академия мувофиқлаштирувчилигида умумий туркий алифбо бўйича эксперт комиссияси тузилди ва 2024 йил сентябрь ойида бўлиб ўтган комиссиянинг учинчи йиғилишида Умумий туркий алифбо қабул қилинди.
Умумий туркий алифбони амалий қўллаш йўлидаги биринчи қадам сифатида Туркий академияси Абай Қўнонбайулининг "Қора сўзлар" ва Чингиз Айтматовнинг "Оқ кема" асарларининг экспериментал нашрларини нашр этди. Бу янги алифбо асосида нашр этилган биринчи асарлардир.
Умумий алифбодан ташқари, Биринчи Туркология қурултойи умумий илмий терминологияни шакллантиришга, жумладан, соҳавий терминологик луғатларни ишлаб чиқишга алоҳида эътибор қаратди. Бир аср ўтгач, бу йўналиш Туркий академияси фаолиятида ҳам давом этмоқда.
Хусусан, "Туркий тилларнинг терминологик луғатлари"ни ишлаб чиқиш лойиҳаси доирасида иқтисодиёт, ҳарбий ишлар, экология, тилшунослик ва тиббиёт соҳаларида луғатлар нашр этилди, ахборот технологиялари, сунъий интеллект, шунингдек, халқаро муносабатлар ва дипломатия соҳаларида янги нашрлар тайёрланмоқда.
Ушбу ташаббуслар Биринчи Туркология қурултойи доирасида кўтарилган тарихий ғояларнинг давоми ҳисобланади ва қардош мамлакатлар ўртасидаги илмий мулоқотнинг узлуксизлигини акс эттиради.
Анқарадаги Туркий академиясининг тадбирлар туркуми уч кун давом этади, турли университетларда халқаро мутахассислар иштирокида илмий муҳокамалар бўлиб ўтади.
Эслатиб ўтамиз, туркий давлатлар Туркистон саммити олдидан интеграцияни мустаҳкамлашга эътибор қаратди.
