Янги Конституция лойиҳаси Good Governance тамойилларини институционал жиҳатдан мустаҳкамлайди
АSTANА. Kazinform – Президент ҳузуридаги Давлат бошқаруви академияси Бошқарув институти директори Қуралай Садиқованинг фикрига кўра, Қозоғистондаги конституциявий ислоҳот давлат тузилмасининг ҳуқуқий асосини тубдан янгилашга қаратилган.
Эксперт янги Конституция лойиҳасидаги энг муҳим жиҳатлар қаторига Асосий қонуннинг преамбуласини янгилаш ва янги бўлимларнинг киритилишини, фуқароларнинг ҳуқуқлари ва эркинликларининг кенгайишини, шунингдек, институционал янгиликларни киритди. Хусусан, маслаҳат органи сифатида Халқ кенгашини тузиш ва конституциявий назоратнинг мустақил органи сифатидаги Конституциявий суднинг мақомини мустаҳкамлаш ушбу ўзгаришлар қаторида.
– Бугунги кунда амалга оширилаётган кенг қамровли конституциявий ислоҳот давлат тузилмаси тизимини чуқур трансформация қилишга қаратилган. Конституция матнининг 84 фоизи ўзгартирилиши ва тўлдирилиши уни қайта тузатиш эмас, янги Конституция қабул қилиш деб қарашга асос беради ва конституционализм доктринаси нуқтаи назаридан жамият шартномасининг моҳиятини моддий ва формал жиҳатдан тўлиқ қамраб олади. Менимча, бу конституциявий янгиликлар Good Governance – давлат ва жамиятнинг самарали институтларини ривожлантиришга қаратилган бошқарув тамойиллари тизими элементларини институционал жиҳатдан мустаҳкамлайди, – деб фикр билдирди Қуралай Садиқова.
Унинг айтишича, конституциявий ўзгаришларнинг муҳим қисми ҳуқуқий тартибни мустаҳкамлашга, давлат институтларининг очиқлиги ва ҳисоб беришини оширишга, шунингдек, янгиланган қонунчилик архитектураси орқали фуқароларнинг сиёсий жараёнларда иштирок этиш доирасини кенгайтиришга қаратилган.
– Янги Конституция лойиҳасида инсон ва унинг ҳуқуқларини давлатнинг энг юқори қадрияти сифатида тан олиш асосий тамойил бўлиб қолади. Бу бошқарувнинг инсонга йўналтирилган моделини аниқ кўрсатади, – деб ҳисоблайди эксперт.
Бу, энг аввало, инсон ва фуқаронинг ҳуқуқлари ва эркинликларини энг юқори, мутлақ ва бузилмас конституциявий қадрият сифатида мустаҳкамлашга, шахснинг ҳуқуқий ҳимоясини кенгайтиришга, ҳокимиятнинг очиқлиги ва ҳисобдорлигини оширишга, шунингдек, давлат институтлари ва фуқаролик жамияти ўртасида барқарор мулоқот ўрнатиш учун механизмларни шакллантиришга тааллуқли.
Эслатиб ўтамиз, ўзбекистонлик эксперт Қозоғистон давлат бошқаруви тизимини чуқур трансформациялаш йўлида эканлигини таъкидлаган эди.