Сербиялик экспертлар: Қозоғистондаги ислоҳотлар икки томонлама ҳамкорликка туртки беради
ASTANА. Кazinform — Қозоғистондаги демократик ислоҳотлар европалик экспертлар орасида ҳам муҳокама қилинмоқда. Кazinformнинг Европа Иттифоқидаги мухбири билан суҳбатда сербиялик экспертлар Қозоғистондаги ички сиёсий жараёнларнинг Сербия учун конструктив аҳамиятини таъкидладилар.
Сербия ташқи ишлар вазирининг собиқ ўринбосари, профессор Любица Васичнинг сўзларига кўра, Қозоғистондаги ўзгаришлар Сербия учун ижобийдир. Чунки барқарор ва ислоҳотга йўналтирилган Қозоғистон ҳам икки томонлама ҳамкорликда, ҳам кенг кўламли кўп томонлама майдонларда муҳим ва ишончли шерик бўлиб қолмоқда.
— Қозоғистон Президенти Қасим-Жомарт Тоқаев томонидан эълон қилинган ислоҳотлар дастури давлат бошқарувини мустаҳкамлаш, конституциявий механизмларни аниқлаштириш ва мамлакатнинг халқаро мавқеини мустаҳкамлашга қаратилган институционал модернизацияга кенг кўламли, аммо эволюцион ёндашувдир, — деди у.
Профессорнинг сўзларига кўра, ушбу ислоҳотлар пакети халқаро вазият чуқур ўзгаришларни бошдан кечираётган бир пайтда таклиф қилинмоқда. Ҳозирги вазиятда ишончнинг пасайиши, геосиёсий парчаланишнинг ва милитаризациянинг кучайиши кузатилмоқда.
Шу нуқтаи назардан, Президент Тоқаев Қозоғистоннинг миллий манфаатларни ҳимоя қилиш ва қарама-қаршилик ўрнига муросага келишга қаратилган дипломатияни ривожлантиришга асосланган мувозанатли ва прагматик ташқи сиёсатга содиқлигини яна бир бор тасдиқлади.
Қозоғистон ва Сербия ўртасидаги икки томонлама муносабатларга тўхталиб, эксперт таклиф қилинган ислоҳотларни институционал барқарорлик ва олдиндан айтиб бўладиганликни ошириш йўлидаги қадам сифатида баҳолаш мумкинлигини таъкидлади.
— Қозоғистонда сиёсий барқарорлик ва аниқ белгиланган конституциявий механизмлар икки томонлама келишувлар ва узоқ муддатли ҳамкорлик форматларининг барқарорлигига ижобий таъсир кўрсатади. Вице-президент лавозимининг жорий этилиши давлатлараро муносабатларда юқори даражадаги ўзаро таъсирни мустаҳкамлайди. Парламентни қайта ташкил этиш эса парламент дипломатиясининг самарадорлигини ошириши ва қонун чиқарувчи органлар ўртасидаги алмашинувларни рағбатлантириши мумкин, — деди у.
Любица Васич шунингдек, Қозоғистоннинг рақамлаштириш, давлат бошқарувини модернизация қилиш ва иқтисодий барқарорликни таъминлашга устувор аҳамияти ахборот технологиялари, инновация сиёсати, таълим ва энергетика инфратузилмаси соҳаларида ҳамкорлик учун янги имкониятлар очишини таъкидлади.
— Миллатлараро тотувликни мустаҳкамлаш ва инклюзив бошқарув сиёсатини давом эттириш, шунингдек, Сербиянинг ўзининг кўп миллатли ва минтақавий сиёсатини амалга оширишдаги тажрибасини ҳисобга олган ҳолда, мулоқот ва тажриба алмашиш учун асос бўлиб хизмат қилади, — дея хулоса қилди у.
Таниқли сербиялик журналист, «Сербия ва дунё»(«Serbia & World») нашри вакили Наташа Яковлевич ҳам Қозоғистондаги ўзгаришлар ҳақида фикр билдирди.
У журналист сифатида Астанага икки марта ташриф буюрганини ва Сенат, Мажилис ва Ташқи ишлар вазирлиги фаолияти билан танишганини айтди. Шунинг учун у Қозоғистондаги конституциявий ўзгаришлар жараёнини, жумладан, икки палатали модел ўрнига бир палатали "Қурултой" парламентини яратиш ташаббусини диққат билан кузатиб бораётганини айтди.
— Мен бу ғояни Президент Тоқаевнинг дадил ташаббуси деб биламан. Сербияда бир палатали парламент - Миллий Ассамблея мавжуд. Тажриба шуни кўрсатадики, бундай тизим парламент самарадорлигини оширади ва қонунларни қабул қилиш жараёнини тезлаштиради, — деди журналист.
Унинг фикрича, Қозоғистон глобал тенденцияларга мослашишга интиладиган замонавий демократик давлатдир. Мамлакат рақамлаштириш, сунъий интеллект технологиялари ва бошқа модернизация чораларини фаол равишда жорий этмоқда, бу эса ўз навбатида фуқароларнинг ҳаётини осонлаштиради.
— Шунингдек, сиёсий иерархияда вице-президент лавозимини жорий этиш режаси Қозоғистоннинг халқаро майдондаги вакиллигини янада самаралироқ қилишга ҳисса қўшади. Халқ кенгашининг ташкил этилиши эса фуқароларга сиёсий ҳаётда фаол иштирок этиш имконини беради. Шунинг учун, мен таклиф қилинаётган барча конституциявий ўзгаришлар Қозоғистон халқи манфаатларига қаратилган деб ҳисоблайман, — дея хулоса қилди у.
Эслатиб ўтамиз, россиялик эксперт глобал нотинчлик ва жаҳон иқтисодиётининг ўзгариши шароитида Қозоғистон ичидаги сиёсий тизимнинг консолидацияси барқарорликнинг асосий омилларидан бирига айланиб бораётганини таъкидлаган эди.