Норвегияда 15 нафар қозоғистонлик аскарнинг қабрлари топилди

ASTANА. Кazinform — Қидирув гуруҳларининг тинимсиз саъй-ҳаракатлари туфайли уруш йилларида бедарак йўқолган қозоғистонлик аждодларнинг қабрлари топилди, деб хабар беради Jibek Joly.

Фаоллар декабрь ойида Псков шаҳрида уруш давридаги аскарларнинг қолдиқларини топдилар. Яқинда Норвегияда 15 нафар қозоғистонлик аскарнинг қабрлари топилди.

Уруш йилларида бир ярим миллионга яқин қозоғистонлик фронтга кетган. Ҳар иккинчи аскар урушда ҳалок бўлган. 270 мингдан ортиқ аскар бедарак йўқолганлар рўйхатига киритилган.

— Ишимиз давомида расмий сайтимизга оилалардан 12 000 дан ортиқ сўровлар келиб тушди. Бугунги кунга қадар биз 4500 дан ортиқ одамнинг тақдири ва дафн этилган жойларини аниқладик. Бу кашфиётлар географияси жуда кенг — улар нафақат собиқ Совет Иттифоқида, балки Шарқий Европа, Норвегия, Нидерландия ва ҳатто Буюк Британияда ҳам учрайди, — деди Atamnyn Amanaty бошқармаси раисининг ўринбосари Абубакир Смаилов.

Қидирув ишларига полиция, ҳокимликлар ва маҳаллий мактаблар ўқитувчиларидан тортиб вазирликлар ва элчихоналаргача ҳамма жалб қилинган. Урушда бедарак йўқолганлар, жумладан, ҳарбий асирлар оммавий қабрларда топилган.

— Ҳужжатлар жуда батафсил тўлдирилган: уларнинг исмлари, асирга олинган саналари ва жойлари, ҳатто кўз ранги. Ҳар бир картада фотосурат бор. Бу кўплаб аскарларнинг биринчи ва охирги фотосурати эди. Шунинг учун асирга олинганларни аниқлаш осонроқ бўлди, — деди Абубакир Смаилов.

Яқинда Норвегиянинг шимолида ҳалок бўлган 15 қозоғистонлик аскарнинг қабрлари топилди. Уларнинг исмлари рўйхатга олиш карталари орқали аниқланди, уларнинг аксариятида фотосуратлар бор эди.

Норвегиялик кўнгилли Татьяна Затолокина-Торезен қидирувда иштирок этди. Йиллар давомида унинг гуруҳи 400 га яқин совет ҳарбий асирини топди.

— Булар 1940 йил 9 апрелдан бери Норвегияда бўлган совет аскарлари. Биз ушбу 15 аскарнинг ҳар бири ҳақида билишни, уларнинг оилаларини топишни ва аскарлар ҳақида барча маълумотларни тақдим этишни хоҳладик. Менимча, бу авлодларга аждодлари қаерда дафн этилгани ва қандай вафот этгани ҳақида тасаввур беради, — дейди норвегиялик кўнгилли Татьяна Затолокина-Торезен.

Энди қидирувчилар Шимолий қутб доираси устидаги немис асирлигида ҳалок бўлган қозоғистонлик аскарларнинг оилаларини қидирмоқдалар. Бу аскарлар Норвегиядаги Йорштадмоен қабристонига дафн этилган. Энгелой лагеридаги асирларнинг қолдиқлари Тджетта оролида дафн этилган.