Қозоғистон жаҳон ОАВларида: Тинчлик кенгаши, транзитни ривожлантириш ва Орол денгизини тиклаш
ASTANA. Kazinform – Бу ҳафта Қозоғистоннинг иқтисодий ва экологик ривожланишига таъсир кўрсатадиган бир қатор муҳим воқеалар содир бўлди. Жаҳон оммавий ахборот воситалари мамлакатдаги воқеаларни эътиборсиз қолдирмади, расмийларнинг расмий баёнотларини эълон қилди. Улар орасида Қозоғистоннинг Тинчлик кенгашига қўшилиши, халқаро транзит ва транспорт салоҳиятини ошириш бўйича қадамлар, Шимолий Орол денгизида тиклаш ишлари, тўртта йирик фармацевтика заводларини қуриш лойиҳалари ва мамлакатнинг тарихий меросини сақлаб қолиш бўйича ташаббуслар кенг ёритилди. Батафсил маълумотни Kazinform мухбирининг шарҳида ўқинг.
Anadolu: Қозоғистон тинчлик кенгашига қўшилди
22 январда Швейцариянинг Давос шаҳрида АҚШ Президенти Дональд Трамп ташаббуси билан ташкил этилган Тинчлик кенгашига Қозоғистон қўшилди. Мамлакат кенгашнинг дастлабки аъзоларидан бирига айланди. Бу ҳақда Anadolu ахборот агентлиги хабар берди.
Кенгашни АҚШ, Арманистон, Аргентина, Озарбайжон, Болгария, Венгрия, Индонезия, Иордания, Қозоғистон, Косово, Покистон, Парагвай, Қатар, Саудия Арабистони, Туркия, БАА, Ўзбекистон ва Мўғулистон имзолади. Имзолаш маросимида Қозоғистон Президенти Қасим-Жомарт Тоқаев, Арманистон Бош вазири Никол Пашинян, Озарбайжон Президенти Илҳом Алиев ва бошқа давлат ва ҳукумат раҳбарлари иштирок этди. Кенгаш раиси Дональд Трамп этиб сайланди.
Қозоғистон Президенти кенгашга қўшилиш орқали Яқин Шарқда тинчлик ўрнатиш ва халқаро барқарорликни таъминлашга ҳисса қўшишга тайёр эканлигини айтди. Тинчлик кенгаши дастлаб фақат Ғазодаги вазиятни барқарорлаштириш учун ташкил этилган эди, бироқ энди у кўриб чиқадиган масалалар доираси кенгайди ва у халқаро низоларни ҳал қилишда ҳам иштирок этмоқда.
ТАСС: Қозоғистон халқаро транзит ва транспорт марказига айланиши керак
Қозоғистон Президенти Қасим-Жомарт Тоқаев мамлакатнинг халқаро транзит ва транспорт маркази сифатидаги ролини кучайтириш зарурлигини айтди. У бу ҳақда у Миллий қурултой йиғилишида маълум қилди. Бу ҳақда Россиянинг ТАСС агентлиги хабар берди.
Давлат раҳбарининг сўзларига кўра, ҳаво йўлларини ривожлантириш Қозоғистон учун жуда муҳим. Янги халқаро рейсларни йўлга қўйиш керак. Бу - нафақат иқтисодий масала, балки бизнинг фуқаролари дунё бўйлаб эркин саёҳат қила оладиган очиқ жамиятга эга давлат эканлигимизни кўрсатадиган қадамдир.
“Мамлакатимиз ҳудудида ўндан ортиқ халқаро транспорт йўлаклари мавжуд. Бу - тўлиқ ривожланиши керак бўлган ижобий тенденция. Айнан шу пайтда Қозоғистон ўзини халқаро транспорт ва транзит йўлаги сифатида кўрсатиши керак”, - деди Қасим-Жомарт Тоқаев.
Президент шунингдек, мамлакатда авиация ёқилғиси нархининг ҳаддан ташқари қимматлигини танқид қилди. Унинг фикрича, 100 миллион тонна хом нефть ишлаб чиқарадиган мамлакат сифатида авиация ёқилғиси нархлари бўйича қора олтинга эга бўлмаган мамлакатлар билан рақобатлаша олмаймиз, бу мантиқсиз.
The Times of Central Asia: Қозоғистон Шимолий Орол денгизини тиклашни тезлаштирмоқда
Қозоғистон ҳукумати Шимолий Орол денгизини тиклаш лойиҳасининг иккинчи босқичини амалга оширишни тезлаштириш ниятида. Бош вазир Олжас Бектенов Қозоғистон Республикаси Сув ресурслари ва ирригация вазирлигига 2026 йил охирига қадар лойиҳанинг иккинчи босқичини молиялаштиришни тўлиқ таъминлашни буюрди. Кейинги тўрт-беш йил ичида денгиздаги сув ҳажмини тахминан 10-11 миллиард кубометрга ошириш режалаштирилган. Бу ҳақда The Times of Central Asia хабар беради.
Ҳафта давомида Ҳукумат Шимолий Орол денгизини сақлаб қолиш ва тиклаш масалалари бўйича йиғилиш ўтказди. Йиғилишда Сув ресурслари ва ирригация вазири Нуржан Нуржигитов лойиҳанинг асосий параметрларини тақдим этди. Унинг сўзларига кўра, иккинчи босқич доирасида Шимолий Орол денгизининг ҳажми ҳозирги 23 миллиард кубометрдан 34 миллиард кубометргача ошиши ва сув сатҳи 44 метрга етиши керак. Бундан ташқари, денгиз юзаси майдони тахминан 3 065 квадрат километрдан 3 913 квадрат километргача кенгайиши ва Сирдарё дельтасининг экотизимини тиклаши кутилмоқда.
Ушбу мақсадга эришиш учун Қозоғистон томони Кўкарал тўғонининг баландлигини икки метрга ошириш ва янги гидротехник иншоотлар қуриш масаласини кўриб чиқмоқда. Лойиҳани амалга оширишда Жаҳон банки ва бошқа халқаро ҳамкорлар иштирок этиши мумкин. Бектенов вазирликка 2026 йил ўрталарига қадар барча техник тайёргарлик ишларини якунлаш ва йил охирига қадар молиялаштириш масаласини ҳал этишни буюрди.
Сўнгги йилларда Шимолий Орол денгизига тахминан 5 миллиард куб метр сув йўналтирилди ва денгиз ҳажми 23 миллиард куб метрдан ошди. Бу кўрсаткич Қозоғистоннинг сув ресурсларини бошқариш концепциясида 2025 йилга мўлжалланган мақсаддан юқори. Кузатувчиларнинг таъкидлашича, лойиҳанинг иккинчи босқичини тезлаштириш йўналишни ўзгартириш эмас, балки Кўкарал тўғонининг дастлабки натижаларига асосланган узоқ муддатли стратегиянинг мантиқий давоми ҳисобланади.
“Шимолий Орол денгизини сақлаб қолиш нафақат экологик, балки ижтимоий ва стратегик вазифа ҳамдир. Тежалган сувни экотизимни қўллаб-қувватлашга йўналтириш минтақавий барқарорлик ва келажак авлодлар саломатлигига инвестициядир”, - деди Сув ресурслари ва ирригация вазири Нуржан Нуржигитов.
Расмийлар Шимолий Орол денгизини тиклашни Қозоғистоннинг узоқ муддатли сув хавфсизлиги стратегиясининг муҳим қисми ва Марказий Осиё мамлакатлари ўртасида сув секторида ҳамкорлик қилишнинг потенциал модели сифатида кўришади.
Report: Қозоғистонда тўртта йирик фармацевтика заводи қурилади
Қозоғистон Ҳукумати Соғлиқни сақлаш вазирлиги ва тўртта фармацевтика компанияси ўртасида тўртта янги фармацевтика заводини қуриш бўйича келишувни тасдиқлади. Report хабар беришича, лойиҳаларнинг умумий қиймати 173 миллиард тенге (341,5 миллион доллар) ни ташкил этади.
Янги заводлар ижтимоий аҳамиятга эга дориларни ўз ичига олган 356 турдаги дори-дармонларни ишлаб чиқаради. Ишлаб чиқариш таркибига онкологик касалликларни, қандли диабетни даволаш воситалари, вирусга қарши, оғриқни камайтириш ва микробга қарши дорилар киради.
Иккита завод Алматида, қолган иккитаси Туркистон ва Алмати вилоятларида қурилади. Алматидаги завод онкология ва диабетга қарши дорилар, шунингдек, фармацевтик фаол моддалар ва биологик маҳсулотлар ишлаб чиқаради. Туркистон заводи эркин иқтисодий зонасидаги корхона оғриқ қолдирувчи, яллиғланишга қарши ва шамоллашга қарши дорилар ишлаб чиқаради.
Муаллиф: Венера Жоламанқизи