Экологик тоза яшил водород шамол ва қуёш каби қайта тикланадиган энергия манбаларидан ишлаб чиқарилади. Олимларнинг фикрича, у келажакда нефть, газ ва кўмир ўрнини босиши мумкин. Мамлакатнинг айрим ҳудудларида йил давомида кучли шамол эсиб, қуёш порлашини ҳисобга олсак, Қозоғистонда “яшил водород” ишлаб чиқаришни ривожлантириш учун катта имкониятлар мавжуд.
“Сўнгги 30 йил ичида Қозоғистон дунёга энергия экспорти бўйича 9-ўринни эгаллади. Бу борадаги ишларни янада такомиллаштириш ва яқин 20-30 йил ичида улкан ютуқларга эришиш учун мамлакатда кенг имкониятлар мавжуд. Биз Ули дашт мамлакатини Марказий Осиёдаги яшил водород ишлаб чиқариш маркази деб биламиз. Қозоғистон бу етакчи ролига лойиқ”, - дейди Policy exchange таҳлил марказининг катта илмий ходими Алекс Симаков.
Қозоғистоннинг Буюк Британиядаги элчихонаси томонидан ташкил этилган тадбирда мамлакат ҳукуматининг яшил водород ишлаб чиқаришга сармоя жалб этиш борасидаги ишлари муҳокама қилинди. Шунингдек, мамлакатда самарали меҳнат қилаётган хорижий инвестор борлиги ҳақида ҳам сўз юритилди. Шунингдек, Буюк Британия ҳукумати Қозоғистонга сармоя киритмоқчи бўлганларга қандай ёрдам кўрсатиши ҳақида ҳам муҳокама этилди. Тадбирда потенциал инвесторлар билан бир қаторда консалтинг компаниялари вакиллари ҳам иштирок этди.
“Муассасамиз Яқин Шарқ, Саудия Арабистони ва бошқа қўшни мамлакатларда бир қанча шу каби лойиҳаларни амалга ошириб келмоқда. Биз Қозоғистонда водород иқтисодиётини ривожлантиришга қандай ҳисса қўшишимиз мумкинлигини тушуниш, қандай илғор технологияларни жорий этиш мумкинлигини билиш учун ушбу тадбирда иштирок этмоқдамиз”, - дейди эколог-олим Саймон Спунер.
Бугунги кунда Буюк Британия водород иқтисодиёти ривожланган мамлакатлардан биридир. Туманли Альбион 2030 йилга келиб ўз энергиясининг учдан бир қисмини водородга ўтказишни мақсад қилган. 100 мингга яқин янги иш ўрни яратиш режалаштирилган. 2050 йилга келиб, бозор ҳажми 13 миллиард фунт стерлингга баҳоланмоқда, дейди расмийлар.
Муаллиф: Ғалимжан Қараманули