Қозоғистон мактабларида стоматология кабинетлари сони ортирилади
ASTANA. Kazinform — Қозоғистонда 12 ёшли болаларнинг 78 фоизида кариес мавжуд. Бу шуни англатадики, текширилган ҳар ўнта боладан еттитасида кариес ташхиси қўйилган. Бу ҳақда Соғлиқни сақлаш вазирлигининг Kazinform агентлигининг расмий сўровига берган жавобида маълум қилинган.
Соғлиқни сақлаш вазирлиги периодонтал касалликларнинг эрта ёшда олдини олиш бўйича махсус йўл харитасини тасдиқлади. 2024 йил сентябрь ойида 2028 йилга мўлжалланган “Келажакка — соғлом тишлар билан” лойиҳаси ишга туширилди. Дастур доирасида мингдан ортиқ ўқувчи таълим олаётган мактабларда стоматология кабинетлари очилиши керак.
Вазирлик маълумотларига кўра, 2024 йилда молиялаштириш механизмлари ишлаб чиқилган. 2025 йилда эса 195 та стоматология кабинетини очиш режалаштирилган. Бироқ, ўтган йили таълим муассасаларида атиги 125 та кабинет очилган. Қолган 70 та кабинет маблағ етишмаслиги сабабли жорий йилга қолдирилди. Очилган даволаш хоналаридан 76 таси шаҳарларда, 49 таси қишлоқ мактабларида жойлашган.
«Ҳудудларда очилмаган 70 та стоматология кабинети 2026 йилги режага киритилган. Режага кўра, жорий йилнинг тўртинчи чорагида 255 та кабинет очилиши режалаштирилган. Шулардан, 2025 йилда ишга туширилмаган объектларни ҳам қўшиб ҳисоблаганда, жами 325 та стоматология кабинети фойдаланишга топширилади. Йўл харитасида босқичма-босқич кабинетларни очиш вазифаси кўзда тутилган. Ҳозирда ушбу йўналишдаги молиялаштириш масалалари ҳудудларда маҳаллий ижро этувчи органлар билан биргаликда ҳал қилинмоқда», — дейилади вазирлик жавобида.
Ҳар бир мактабда очилган стоматология кабинети зарур тиббий ускуналар билан жиҳозланган. Кейинчалик яқин атрофдаги клиникалардан махсус стоматология мутахассислари тасдиқланди. Шу муносабат билан Астана шаҳридаги 69-мактаб-гимназияда очилган стоматология кабинети иши билан танишдик.
«Стоматология кабинети 2025 йил октябрь ойидан бери фаолият юритиб келади. Ҳар куни пешингача ўртача 10-15 ўқувчини қабул қиламиз. Ушбу кабинет 12-сонли клиникага қарашли ва хизмат ушбу клиника томонидан тақдим этилади. Бундан ташқари, белгиланган жадвалга мувофиқ ойига 2-3 марта барча шифокорлар иштирокида кенг қамровли тиббий кўрик ўтказилади. Болаларга оғиз гигиенаси бўйича ҳам маълумот берилади. Тишларни тўғри тозалаш ва касалликларнинг олдини олиш мақсадида ахборот варақалари тарқатилиб, тренинглар ташкил этилади”, — дейди Нияра Сегизбаева.
Соҳа мутахассисларининг фикрига кўра, 18 ёшгача бўлган болаларга стоматологик хизматлар бепул кўрсатилади. Ҳозирда мактабдаги стоматология кабинетлари фақат биринчи тиббий ёрдам кўрсатишга қаратилган. Оғир тиш касалликлари бўлган тақдирда, баъзи ўқувчиларга махсус йўлланмалар берилади ва клиникага юборилади. Келажакда зарур дори-дармонлар етказиб берилади ва ўқувчилар мактабни тарк этмасдан тўлиқ даволаниш имкониятига эга бўладилар.
Шунингдек, биз ота-оналарнинг бу масала бўйича фикрларини ҳам билиб олдик. Улар лойиҳани "жуда ижобий" деб баҳолайдилар. Агар боланинг тиши оғриса ва дарс пайтида хавотирланса, улар стоматологга мурожаат қилишлари мумкин. Ва болани текширишдан олдин шифокор ота-оналарнинг розилигини олади.
«Яқинда қизимнинг дарс пайтида тиши оғриб қолди ва у мактабдаги стоматологик кабинетда текширувдан ўтди. Шифокорлар қизимга зарур маслаҳатлар бердилар. Тишларни қандай парвариш қилиш кераклигини тушунтирдилар. Ҳозир қизим доимий равишда текширувдан ўтиб туради. Мактабдаги стоматологик хизмат ота-оналар учун қулай. Болаларни тиш шифокорига алоҳида ёздириш шарт эмас. Навбат кутиб, вақт йўқотилмайди. Стоматолог мутахассис ҳолат оғирлашганда поликлиникага йўлланма беради. Йўлланма орқали навбатсиз қабул қилинади», — дейди Бану Мустафақиз.
Мутахассисларнинг фикрига кўра, агар йўл харитаси муваффақиятли амалга оширилса, кариес билан касалланган болалар сони камаяди ва келажакда стоматология хизматларига тушадиган юк ҳам камаяди.