Қирғизистонлик эксперт: Янги Конституция — барқарорлик ва янгиланишга йўл очади

АSTANА. Kazinform — Қирғизистонлик ҳуқуқшунос, «Тандем» ҳуқуқшунослар уюшмаси асосчиси Таттуубубу Эргешбаева Қозоғистоннинг янги Конституцияси лойиҳасига оид таҳлилини тақдим этди.

Экспертнинг таъкидлашича, Конституция лойиҳаси давлат бошқарувида барқарорлик ва масъулиятга асосланган кучли президентлик бошқарув модели таклиф қилади.

— Лойиҳа Президентнинг ҳокимият тизимидаги асосий ролини сақлаб қолган ҳолда, конституциявий назорат ва парламентнинг иштирок этиш механизмларини кучайтиришни кўзда тутади. Бу давлат бошқарувини мустаҳкамлаб, хавф-хатарларни камайтиришга қаратилган, — деди у.

Экспертнинг таъкидлашича, тинч йиғилишлар ўтказиш ҳуқуқи миллий хавфсизлик ва жамоат тартибини ҳимоя қилиш мақсадида қонун билан чекланиши мумкин.

Ҳуқуқшунос Конституция лойиҳаси илк бор рақамлилаштириш даврининг таҳдидларини конституциявий даражада ҳисобга олганини билдирди.

— Ҳужжатда шахсий маълумотларни ҳимоя қилиш ва рақамли муҳитда шахсий ҳаётга дахлсизлик ҳуқуқи мустаҳкамланган. Бу нормалар умумий хусусиятга эга ва келгусида соҳавий қонунчилик орқали аниқлашни талаб қилади, — деди эксперт.

Эргешбаеванинг фикрича, янги Конституция лойиҳаси Президентнинг асосий ролини сақлаб, унинг шахсий масъулиятини кучайтиради.

Эксперт икки палатали Парламентдан воз кечиб, ягона вакиллик орган — Қурултойни жорий этиш парламент назорати ва партияларнинг ролини кучайтиришини таъкидлади.

Шунингдек, Эргешбаева Конституциявий суд ваколатлари сезиларли даражада кенгайтирилганига эътибор қаратди.

— Конституциявий суд ҳокимияти тармоқлари ўртасидаги мувозанатни таъминлайдиган асосий институтга айланади. Шу тариқа қонун чиқарувчи ва ижро этувчи ҳокимиятнинг конституциявий қоидалардан четга чиқишига йўл қўймайдиган механизм сифатида хизмат қилади, — деди у.

Таттуубубу Эргешбаеванинг таъкидлашича, Давлат раҳбари Қасим-Жомарт Тоқаев раҳбарлигида тайёрланган Конституция лойиҳаси институционал барқарорлик ва суверенитетни сақлаб, сиёсий-ҳуқуқий янгиланишга қаратилган.

Эслатиб ўтамиз, «Қозоғистон ҳуқуқшунослар иттифоқи» республика жамоат бирлашмасининг раиси Серик Ақилбай Қозоғистоннинг Фуқаролик альянси «Ұстаным»(Позиция) миллий мунозара клубининг навбатдаги йиғилишида янги Конституция лойиҳасининг концептуал хусусиятларига тўхталди.