Тегишли қарорни Бош вазир Олжас Бектенов имзолади, деб хабар беради Ҳукумат матбуот хизмати.
Ҳужжат Қозоғистоннинг 2030 йилгача энергия хавфсизлиги стратегиясини белгилайди ва шунингдек, саноатлаштириш ва рақамли иқтисодиётни ривожлантириш жараёнида эҳтиёж бир неча бор ортадиган базавий қувватларнинг етишмаслигини бартараф этишга қаратилган.
IТ секторининг ўсиши, маълумотлар марказларини яратиш ва сунъий интеллектни жорий этиш барқарор базавий юкламани талаб қилади, уни фақат қайта тикланадиган энергия манбалари таъминлай олмайди.
Миллий лойиҳа 7,8 ГВт қувватга эга энергия манбаларини жорий этиш ва модернизация қилишни кўзда тутади. Саккизта янги энергия манбаларини, жумладан, Экибастуз (2640 МВт), Курчатов (700 МВт) ва Жезқазған (500 МВт) шаҳарларидаги йирик объектларни, шунингдек, Кўкшетау, Семей ва Ўскемен шаҳарларидаги замонавий ИЭСларни қуриш режалаштирилган. Бундан ташқари, Ақсу ГРЭС, Экибастуз ГРЭС-2 ва Қарағанди энергия маркази каби 11 та мавжуд заводни чуқур модернизация қилиш бошланади. Ушбу ишлар 2030 йилга келиб саноатдаги асосий ускуналарнинг эскириш даражасини 12,6 фоизга камайтиради.
Лойиҳаларни амалга ошириш бюджетдан ташқари маблағлар ҳисобидан, яъни инвестицияларни жалб қилиш орқали амалга оширилади. Инвестицияларнинг умумий ҳажми 7,5 триллион тенгедан ортиқни ташкил этади.
Давлат раҳбарининг топшириқларини амалга ошириш доирасида экологияга ва Миллий лойиҳада "тоза кўмир" технологияларини жорий этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда. Энди янги қурилишлар фақат замонавий технологик ечимлардан фойдаланган ҳолда амалга оширилади. Бу стандарт кўрсаткичларга қараганда юқори самарадорликни таъминлайди ва чиқиндилар улушини сезиларли даражада камайтиради. Бундай лойиҳалар юқори технологияли электростатик чўктиргичларни ўрнатиш, каталитик азот оксидини қайта тиклаш тизимларидан фойдаланиш ва газларни нам десулфуризация қилишни ўз ичига олади. Ушбу чора-тадбирлар чиқиндилар концентрациясини халқаро стандартлар ва "энг яхши мавжуд технологиялар" дан фойдаланиш талабларига мувофиқ камайтириш имконини беради.
Лойиҳанинг ижтимоий блоки ўткир кадрлар муаммоларини ҳал қилишга қаратилган. Тахминан 4,5 минг доимий иш ўринларини ўз ичига олган янги иш ўринларини яратиш ва кенг кўламли ижтимоий ёрдамни йўлга қўйиш режалаштирилган. "Оилавий банк" билан биргаликда кўмир билан ишлайдиган электр станциялари ходимлари учун имтиёзли ипотека жорий этилади. Бундан ташқари, саноат олий таълим муассасалари базасида мутахассисларнинг малакасини мунтазам равишда ошириш режалаштирилган.
Ушбу лойиҳа модернизация қилинган энергия тизимининг барқарор ишлашини таъминлаш мақсадида кончилик ва транспорт соҳалари билан мувофиқлаштирилган. 2030 йилга келиб, энергия мақсадлари учун кўмирга қўшимча талаб йилига тахминан 20 миллион тоннани ташкил этади. Шу мақсадда Миллий лойиҳа очиқ вагонлар паркини кенгайтиришни (кунига қўшимча 600 дона), темир йўл инфратузилмасини модернизация қилишни ва ички эҳтиёжлар учун ёқилғи ташиш учун олдиндан айтиб бўладиган тариф йўлакларини жорий этишни кўзда тутади.
Натижада, Миллий лойиҳани амалга ошириш Қозоғистонга ўзининг энергетика суверенитетини мустаҳкамлаш ва ички муҳандислик соҳасида мультипликатив эффект яратиш, мамлакат ҳудудида қозон агрегатлари, трансформаторлар ва автоматлаштириш тизимларини ишлаб чиқаришни рағбатлантириш имконини беради. Шундай қилиб, кўмир ишлаб чиқариш узоқ муддатли иқтисодий ўсиш учун зарур асосни таъминлайдиган юқори технологияли ва экологик жиҳатдан масъулиятли соҳага айланади.