Инфекция аломатлари бўлган бемор Шарқий Европадан Исроилга борди. Айни пайтда, АҚШ расмийлари улар билан алоқада бўлган одамларни аниқлаш тугалланмасдан олдин эпидемия бошланган круиз кемасини тарк этган 20 йўловчини қидирмоқда. Вирус аста-секин турли қитъаларга тарқалаётган бўлса-да, Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти оммавий ваҳима олдини олишга ҳаракат қилмоқда. Бироқ, россиялик мутахассислар МДҲ мамлакатларида эпидемия эҳтимолдан йироқ эканлигини таъкидламоқда.
ЖССТ маълумотларига кўра, ҳозирга қадар дунёда саккиз киши вирус билан касалланган. Улардан бири хавфли лайнерда бўлмаган. Хантавирус билан касалланган Исроил фуқароси Шарқий Европага саёҳатдан қайтди.
Аввалроқ, круиз кемасининг икки йўловчиси Нидерландияга олиб кетилган эди. Улар Кабо-Вердеда туширилган эди. Иккаласида ҳам касалликнинг аниқ аломатлари кузатилди. Лайнер энди Канар оролларига йўл олмоқда. Испания расмийлари йўловчиларни уйга қайтариш учун мисли кўрилмаган хавфсизлик чораларини ишлаб чиқмоқда. Агар уларда аломатлар кузатилмаса, эвакуация 11 май куни бошланади.
БМТ Бош котибининг матбуот котиби Стефан Дюжаррикнинг сўзларига кўра, ЖССТ мутахассиси Кабо-Вердеда кемага чиқди. Унга Нидерландиядан икки шифокор ва Европа Касалликларнинг олдини олиш ва назорат қилиш марказининг мутахассиси қўшилди.
— Улар бортдаги барчани тиббий кўрикдан ўтказмоқдалар ва инфекция хавфини баҳолаш учун маълумот тўпламоқдалар, — деди у.
Туристик лайнер Аргентинанинг Ушуайя шаҳридан Испаниянинг Кабо-Верде оролларига йўл олган эди. Номаълум инфекция Атлантика океанида сузиб кетаётганида тарқала бошлади. Биринчи бемор 11 апрель куни вафот этди. Кейинчалик яна икки киши вафот этди. Кемада аниқ ташхис қўйилмагани ва малакали тиббий ёрдам кўрсатилмагани сабабли, ўлим сабаби дастлаб юрак-ўпка етишмовчилиги сифатида кўрсатилган эди.
Эпидемия лайнер Сент-Елена оролида тўхтаганидан кейин эълон қилинди. Ўша пайтда кемадан камида 14 мамлакатдан 40 киши тушди. Уларнинг аксарияти уйларига қайтди. Шифокорлар икки сингапурлик ва олти америкаликни кузатув остига олишди. АҚШ расмийлари улар билан алоқада бўлган одамларни аниқлаш учун одам қидиришни бошладилар.
АҚШ президенти Дональд Трамп вазият назорат остида бўлишига умид қилишини айтди.
— Муаммо кемада эди. Менимча, эртага тўлиқ ҳисобот тайёрланади. Кўплаб кучли мутахассислар бу масалани ўрганмоқда, — деб ёзган Трамп.
Ҳозирда хантавирусга қарши махсус дори йўқ. Вакцина ишлаб чиқилмоқда. Гамалея институти томонидан ишлаб чиқилаётган улардан биринчиси тахминан бир ярим йил ичида пайдо бўлиши мумкин. Даволаш иммунитетни қўллаб-қувватлашга қаратилган. Касаллик белгилари грипп ёки оғир заҳарланишга ўхшайди.
Вирусолог Сергей Нетесовнинг сўзларига кўра, хантавируснинг иккита штамми мавжуд.
— Муаммо кемада эди. Эртага тўлиқ ҳисобот тайёрланади деб ўйлайман. Кўплаб кучли мутахассислар бу масалани ўрганмоқдалар.Бир штамм одамларда буйрак синдроми билан геморрагик иситмани келтириб чиқаради. Бу гуруҳга Россияда ҳам учрайдиган кўплаб вируслар киради. Иккинчи штамм эса хантавирус ўпка синдромини келтириб чиқаради. У оғир вирусли пневмонияни келтириб чиқаради, ўлим даражаси 30-50 фоизни ташкил қилади, — дейди вирусолог.
Лайнерда юқтирилган одамда аниқланган штамм — Андес вируси. Бу одамдан одамга юқиши мумкин бўлган ягона хантавирус тури. Шунга қарамай, ЖССТ эпидемиологи Мария ван Керхове оммавий ваҳима қўзғашга ҳеч қандай асос йўқлигини айтди.
— Умумий аҳоли учун хавф паст. Айтмоқчиманки, бу кейинги COVID эмас. Бироқ, бу жуда хавфли юқумли касаллик, — деди у.
Олимларнинг фикрига кўра, инфекция лайнерга чиқишдан олдин Аргентина ёки Чилига саёҳат пайтида содир бўлган. Вируснинг асосий ташувчиси узун думли гуруч хамягидир. Вирус унинг сўлаги ва нажаси орқали тарқалади. Ҳаво орқали нафас олаётганда ҳам инфекция хавфи мавжуд.
Мутахассислар касалликнинг тарқалишини иқлим ўзгариши билан боғлайдилар. Юмшоқ қишлар кўпроқ кемирувчиларнинг кўпайиши учун шароит яратади, бу эса одамлар билан алоқа қилиш хавфини оширади.
Эслатиб ўтамиз, Исроилда хантавирус инфекциясининг биринчи ҳолати қайд этилди.