Экспертнинг фикрича, янги Конституция сўнгги йилларда амалга оширилган сиёсий ислоҳотларнинг қонуний давомидир.
— Биз нафақат Конституцияга киритилган ўзгартиришлар, балки давлатнинг институционал ривожланишидаги янги босқич ҳақида гапиряпмиз. Қозоғистон бу босқичга аста-секин ва тизимли равишда кирмоқда. Давлат институтларини модернизация қилиш ҳокимият ва жамият ўртасидаги доимий мулоқот орқали амалга оширилди. Буни кейинги референдумлар иштирокчиларининг кўрсаткичлари кўрсатиб турибди, — деди эксперт.
Александра Перминованинг сўзларига кўра, муҳим сиёсий қарор учун жамоатчилик қўллаб-қувватлаши муҳим.
— Давлат фуқароларнинг фикрига асосланиб ислоҳотларни амалга ошириб келмоқда. Шунинг учун қабул қилинган қарорлар ҳаётий деб айтишга асос бор. Бундай ёндашув, айниқса, кенг кўламли сиёсий ўзгаришлар даврида долзарбдир, — деди Александра Перминова.
Унинг сўзларига кўра, ҳозирги ислоҳот Конституцияни янгилаш билан чекланиб қолмайди. Асосий ҳужжат мамлакатнинг бутун қонунчилик тизимини такомиллаштиришга қаратилган.
– Бугунги кунда янги институтлар фаолиятини тартибга солувчи конституциявий қонунлар қабул қилинди. Конституция сиёсий тизимнинг асосий тамойилларини белгилаб берди: Қурултой, Халқ Кенгаши, Вице-президент институти ва бошқа давлат органлари қандай ишлаши аниқ бўлди, — дея қўшимча қилди у.
Эксперт конституциявий ўзгаришни давлат тизимини босқичма-босқич ривожлантиришнинг эволюцион йўли сифатида баҳолади.
– Бу — инқилобий ўзгариш эмас, балки сўнгги йилларда тизимли равишда амалга оширилаётган ривожланиш йўналиши. Бундай ёндашув мамлакатга халқаро ва минтақавий муаммоларга қарамай, сиёсий тизимни босқичма-босқич такомиллаштириш имконини беради, — дея қўшимча қилди маърузачи.
Шу билан бирга, эксперт Конституциявий ислоҳотни амалга ошириш даври энди бошланишини таъкидлади.
– Келгуси ойларда Қурултой сайловлари бўлиб ўтади, янги давлат институтлари шакллантирилади ва вице-президент номзоди аниқланади. Яъни, Қозоғистон Конституцияда белгиланган тамойилларни аниқ бошқарув механизмларига айлантириш босқичига кирмоқда, — деди мутахассис.
Конституция давлат бошқарувининг янги моделини яратади. Александра Перминованинг сўзларига кўра, янги бошқарув тизимида қонунчилик ташаббусларини таклиф қила оладиган субъектлар сони кенгаяди.
– Қонунчилик ташаббуси Президент, Парламент депутатлари, Ҳукумат ва Халқ кенгашига берилади. Бу давлат бошқарувининг мувозанатли ва самарали тизимига ҳисса қўшади, – деди Россия Фанлар академиясининг Хитой ва замонавий Осиё институти директори.
Шунингдек, у мамлакатдаги сиёсий жараёнлар жонланишини таъкидлади.
– Партия тизими янгиланади, давлат органларида кадрлар ўзгариши бўлади, бир қатор муҳим институтларнинг янги таркиби шакллантирилади. Буларнинг барчаси Қозоғистонда кенг кўламли сиёсий модернизациянинг бир қисмига айланади, – деди у.
Хулоса қилиб айтганда, Александра Перминова Конституциянинг самарали амалга оширилишига таъсир қиладиган омилларни санаб ўтди.
– Энг масъулиятли давр энди бошланади. Ҳозир энг муҳими — янги конституциявий нормалар амалда қанчалик самарали амалга оширилиши. Қозоғистон сиёсий тизимининг янада ривожланиши бунга бевосита боғлиқ, – дея хулоса қилди эксперт.
Эслатиб ўтамиз, АҚШ эксперти Конституциявий ислоҳотлар Қозоғистонга инвесторларнинг ишончини оширишини таъкидлади.