Унинг сўзларига кўра, ўтган ҳафта Хитой Халқ Республикасидан тахминан 800 миллион доллар қисман тўлов қабул қилинди, бу эса ташкилотнинг молиявий аҳволини вақтинча енгиллаштирди.
– Ташкилотнинг қулаши учун аниқ сана йўқ. Биз барча аъзо давлатларни ўз мажбуриятларини бажаришга чақирамиз, – деди Дужаррик.
Бу БМТ молиявий муаммоларга дуч келаётган биринчи ҳолат эмас. Январь ойида Бош котиб Антониу Гутерриш аъзо давлатларга йўллаган мактубида БМТ “молиявий инқироз хавфи”га дуч келаётгани ҳақида огоҳлантирган эди. Унинг сўзларига кўра, 2025 йил охирига келиб тўланмаган бадаллар миқдори рекорд даражадаги 1,57 миллиард долларга етди.
Reuters агентлигининг хабар беришича, Гутерриш ташкилотнинг ликвидлик инқирози чуқурлашиб бораётганини ва агар мамлакатлар ўз бадалларини ўз вақтида тўламаса, БМТ нақд пулсиз қолиши мумкинлигини айтди.
БМТ бюджетига энг катта ҳисса қўшувчилар АҚШ ва Хитойдир. Қўшма Штатлар ташкилотнинг доимий бюджетининг тахминан 22 фоизини, Хитой эса 20 фоизини молиялаштиради.
БМТ маълумотларига кўра, Қўшма Штатлар ташкилотнинг энг катта қарздоридир. Йил бошида Вашингтоннинг доимий бюджет бўйича қарзи 2,19 миллиард долларни ташкил этди. Бундан ташқари, Қўшма Штатларнинг ҳозирги ва собиқ тинчликпарварлик миссиялари учун 2,4 миллиард доллардан ортиқ қарзи бор эди.
Молиявий қийинчиликлар туфайли БМТ 2026 йил учун бюджетни тахминан 7 фоизга қисқартиришни, яъни 3,45 миллиард долларни маъқуллади. Бундан ташқари, ташкилот самарадорликни ошириш ва харажатларни камайтириш мақсадида UN80 ислоҳот дастурини амалга оширмоқда.
БМТ раҳбарияти ҳозирги вазиятда ташкилот ишини тўлиқ тўхтатиш ҳақида гапиришга ҳали эрта эканлигини таъкидлаган бўлса-да, аъзо давлатлар томонидан бадалларни ўз вақтида тўлаш ташкилотнинг нормал ишлаши учун ҳал қилувчи омил бўлиб қолмоқда.
Эслатиб ўтамиз, ҚР Президенти БМТ ўз фаолиятини давом эттира оладими деган саволга жавоб берди.