2025 йилда дунё бўйича электромобиллар савдоси 20,7 миллион донага етди

Фото: Фото: freepik

ASTANА. Кazinform – 2025 йилда дунё бўйича электромобиллар савдоси ўтган йилга нисбатан 20 фоизга ўсиб, рекорд даражадаги 20,7 миллион донага етди. Ушбу маълумотлар Лондонда жойлашган Benchmark Mineral Intelligence аналитик компанияси томонидан эълон қилинди, деб хабар беради Аnadolu агентлиги.

Компания маълумотларига кўра, сотилган электромобилларнинг 12,9 миллиони Хитой бозорида бўлган. Хитойда электромобиллар савдоси 2025 йилда 2024 йилга нисбатан 17 фоизга ошган бўлса-да, ўсиш суръати йилнинг сўнгги чорагида секинлашди.

Экспертлар Хитойдаги ўсишни ички бозордаги юқори рақобат, агрессив нарх сиёсати ва таклиф этилаётган моделлар сонининг кўпайиши билан боғлайдилар. Ички бозорда рақобат кучайиб бориши билан Хитой автомобиль ишлаб чиқарувчилари фаол равишда хорижий бозорларга кирмоқда. Бу тенденция Жанубий Америка, Жануби-Шарқий Осиё ва Марказий Осиё мамлакатларига фойда келтирди ва глобал электромобиллар бозорининг ўсишига қўшимча туртки берди.

Ўтган йили Европа бозорида электромобиллар савдосининг 19 фоизи Хитой брендлари ҳиссасига тўғри келган.

Benchmark Mineral Intelligence маълумотларига кўра, 2026 йилдан бошлаб Хитой биринчи марта электромобилларга сотиб олиш солиғини жорий қилади. Бундан ташқари, янги автомобиллар алмашинуви учун субсидия дастури энди автомобиль нархига мутаносиб равишда ҳисобланади. 2025 йилда субсидиялар белгиланган ставкада тақдим этилди, арзон моделларга устуворлик берилди. Шу муносабат билан, 2026 йилда Хитойда субсидия даражаси 2025 йилга нисбатан пастроқ бўлиши кутилмоқда.

2025 йилда Европада электромобиллар савдоси йилдан-йилга 33 фоизга ошди. Бу давр Европа Иттифоқида экологик талабларнинг қайта кўриб чиқилиши ва қонунчиликдаги ўзгаришлар билан ажралиб турди. Хусусан, бир қатор мамлакатларда субсидиялар кенгайтирилди ва истеъмолчиларга қўшимча ёрдам кўрсатилди.

Катта бозор бўлган Германияда савдо 48 фоизга, Буюк Британияда эса 27 фоизга ошди. Францияда йил бошида талабнинг заифлашиши туфайли ўсиш атиги 2 фоизни ташкил этди.

Экспертларнинг фикрига кўра, келгуси даврда Европа бозори учун асосий масала ички ёнув двигателли янги автомобилларни сотишга қўйилган тақиқни юмшатишдир. Янги режага кўра, 2035 йилга бориб карбонат ангидрид чиқиндиларини 100 фоизга камайтириш талаби 90 фоизгача камаяди. Эмиссияларнинг қолган 10 фоизини Европа Иттифоқида ишлаб чиқарилган кам углеродли пўлат, шунингдек, электрон ёқилғи ва биоёқилғи ёрдамида қоплаш мумкин.

Шимолий Америкада (АҚШ, Канада ва Мексика) 2025 йилда электромобиллар савдоси 4 фоизга камайиб, 1,8 миллион донани ташкил этди. АҚШда савдо ўтган йилга нисбатан атиги 1 фоизга ўсди. Бу 2025 йил 30 сентябрдан кейин солиқ имтиёзларининг бекор қилиниши ва протекционистик савдо сиёсатининг таъсири билан изоҳланади.

Канадада субсидияларнинг бекор қилиниши туфайли савдо 41 фоизга камайди. Мексикада эса, аксинча, Хитой электромобиллари импортининг кўпайиши туфайли савдо 29 фоизга ошди.

Экспертларнинг фикрига кўра, Шимолий Америкадаги электромобиллар бозори 2026 йилда ҳам заиф бўлиб қолади. АҚШда савдо сўнгги 7 йил ичида биринчи марта тахминан 29 фоизга пасайиши мумкин.

Benchmark Mineral Intelligence таркибига кирувчи Rho Motion маълумотлар директори Чарльз Лестернинг сўзларига кўра, 2025 йилда 20 фоизлик ўсиш электромобиллар бозорининг барқарорлигидан далолат беради.

– Европа энг тез ривожланаётган минтақа сифатида Хитойни ортда қолдирди. Шимолий Америкадаги беқарор вазият тасодифий эмас. АҚШ президенти Дональд Трамп лавозимга киришганидан бери электромобилларни қўллаб-қувватлашни камайтириш ва ишлаб чиқаришни маҳаллийлаштириш бўйича ваъдаларини бажариб келмоқда. Шунинг учун биз АҚШ бозори етти йил ичида биринчи марта сезиларли даражада қисқаришини кутмоқдамиз, — деди у.

Эслатиб ўтамиз, Хитой 10 дақиқада қувват оладиган электромобиль аккумуляторини яратди.