Сув дипломатияси Орол денгизини тўлдиришга ёрдам берди - вазир

ASTANA. Kazinform - Шимолий Орол денгизини муҳофаза қилиш лойиҳасининг иккинчи босқичи ишлаб чиқилмоқда. Унда Кўкарал тўғонини қайта қуриш ва денгиз сатҳини Балтиқ тизими бўйича 44 метргача кўтариш кўзда тутилган. Бу ҳақда ҚР Сув ресурслари ва ирригация вазири Нуржан Нуржигитов Ҳукуматда маълум қилди.

Миллий қурултойда Давлат раҳбари Шимолий Орол денгизини сақлаб қолиш ва унинг гидроэнергетика салоҳиятидан фойдаланиш масаласини кўтарди.

“Орол денгизини сақлаб қолиш масаласи давлат сув сиёсатининг устувор вазифаларидан бири бўлиб қолмоқда. Ўтган йили Ўзбекистон Республикаси билан трансчегаравий сув ҳавзаларини биргаликда бошқариш ва улардан оқилона фойдаланиш тўғрисида битим имзоланди. Ушбу келишув - ўн йиллик музокаралар натижасидир. Шундай қилиб, Қозоғистон барча қўшни давлатлар билан трансчегаравий сув масалалари бўйича ҳуқуқий асосни шакллантиришни якунлади. Ушбу ҳуқуқий асосда икки томонлама комиссиялар тузилади ва доимий ҳамкорлик ва мувофиқлаштириш таъминланади”, - деди вазир бугунги Ҳукумат йиғилишида.

Айнан шу сув дипломатияси ва Сирдарё дарёсидаги сув омборларининг келишилган иш режими туфайли сув кам бўлган сўнгги йилларда ҳам Шимолий Орол денгизига барқарор равишда сув келиб турган.

Натижада Шимолий Орол денгизининг ҳажми 2023 йил бошидаги 18,4 миллиард кубометрдан ҳозирги 23 миллиард кубометргача ошди.

“Шимолий Орол денгизини сақлаб қолиш лойиҳасининг иккинчи босқичини ишлаб чиқиш якунланди. Бу Кўкарал тўғонини қайта қуриш ва денгиз сатҳини Балтиқ тизими бўйича 44 метргача кўтаришни ўз ичига олади. Натижада Шимолий Орол денгизининг майдони 3 913 квадрат километрга, ҳажми эса 34 миллиард куб метрга ошади. Денгизни бу даражаларга тўлдириш учун 4-5 йил керак бўлади”, - деди Н. Нуржигитов.

Бундан ташқари, вазирлик Орол-Сирдарё ҳавзасининг Туркистон ва Қизилўрда вилоятларида суғориш тизимларини модернизация қилиш ва автоматлаштириш бўйича 167 та лойиҳа-смета ҳужжатларини ишлаб чиқмоқда.

Шу билан бирга, ҳудудда сувни тежайдиган технологиялар фаол жорий этилмоқда. Сўнгги йилларда улар Туркистон ва Қизилўрда вилоятларида 143,1 минг гектар ерда жорий этилди, бу эса тахминан 500 миллион куб метр сувни тежашга ёрдам берди.

“Ҳозирда Кўкарал тўғони ва Орол ҳавзасининг бутун сув сектори бўйича лойиҳаларни амалга ошириш бўйича халқаро молия ташкилотлари билан музокаралар олиб борилмоқда. Бу йил чора-тадбирларни амалга ошириш учун йил охирига қадар маблағ жалб қилиш режалаштирилган”, — деди саноат вазири.

Эслатиб ўтамиз, куни кеча Давлат раҳбари Қасим-Жомарт Тоқаев Миллий қурултойнинг V йиғилишида Кичик Орол денгизидаги сув ҳажмини сезиларли даражада ошириш имконияти борлигини маълум қилди.