Қозоғистон жаҳон ОАВларида: Шайдоров, Фаластинликлар учун стипендиялар, автомобиль ҳаракатига чекловлар, нефтни қайта ишлашдаги муҳим босқичлар
ASTANA. Kazinform – Бу ҳафта жаҳон онлайн-нашрлар Қозоғистон ҳақида тез-тез янгиликлар ёритади. Улар Давлат раҳбарининг АҚШга ташрифи чоғидаги баёнотларини, Ҳукуматнинг инклюзив жамият яратишдаги ютуқларини таъкидладилар. Материаллар орасида "жуфт ва тоқ" кунларда автомобиль ҳайдашни ажратиш ва нефтни қайта ишлашнинг саккиз йиллик режаси эътиборга лойиқ. Батафсилроқ Kazinform мухбирининг шарҳида ўқинг.
Nova News: Тоқаев фаластинликлар учун молиявий ёрдам ва 500 та стипендия ажратишини маълум қилди
Қозоғистон кейинги беш йил ичида Тинчлик кенгашига катта маблағ ажратади ва фаластинлик талабалар учун 500 та стипендия ажратади. Бу ҳақда 19 февралда Қасим-Жомарт Тоқаев маълум қилди. Янгиликни Nova News ёзди.
Ташкилотнинг таъсис йиғилишида сўзга чиққан Давлат раҳбари АҚШ президенти Дональд Трампнинг таклифларини қўллаб-қувватлашини билдирди. Унинг сўзларига кўра, Тинчлик кенгаши мисли кўрилмаган ҳодиса бўлиб, "ижодкорлик орқали тинчлик" тамойилига асосланган.
Бироқ, Тоқаев "бўш ваъдаларга тўла конференциялар" эмас, балки "дадил ва прагматик ҳаракатлар" кераклигини таъкидлади. Шу мақсадда Астана Тинчлик кенгаши ишига ҳисса қўшишни ният қилган ва Ғазо секторини тиклаш ва қайта қуришга ҳисса қўшади. Шу жумладан, у нуфузли халқаро компанияларни жалб қилиш орқали лойиҳаларни қўллаб-қувватлашга тайёр.
Асосан Қозоғистон Ҳукумати Ғазода инфратузилма, уй-жой, мактаблар, касалхоналар ва бошқа фуқаролик объектларини қуриш билан боғлиқ лойиҳаларни молиялаштиради. Бу ҳатто вайрон бўлган ҳудудларни тозалашга ҳам ёрдам бериши мумкин.
Қасим-Жомарт Тоқаев Ғазо ва бошқа инқирозга учраган минтақаларда озиқ-овқат хавфсизлигини мустаҳкамлаш учун гуманитар ёрдам кўрсатишга содиқлигини тасдиқлади. Бундан ташқари, кейинги беш йил ичида у фаластинлик талабаларга Қозоғистон университетларида ўқиш учун 500 та стипендия ажратишни кўриб чиқмоқда. Шунингдек, Қозоғистон электрон ҳукумат ва рақамли ечимлар соҳасидаги халқаро миқёсда тан олинган тажрибаси билан ўртоқлашиш ниятида.
Президент хавфсизлик масаласига ҳам тўхталди. Унинг айтишича, Қозоғистон Халқаро барқарорлаштириш кучларига (ISF) ҳарбий бўлинмаларни, жумладан тиббий бўлинмаларни юборишдан манфаатдор. Шунингдек, Фуқаролик-ҳарбий мувофиқлаштириш марказига кузатувчи юбориш орқали кўмак беришга тайёр.
Хулоса қилиб айтганда, Давлат раҳбари Қозоғистоннинг “Иброҳимий келишувига” қўшилишини Тинчлик кенгаши миссияси билан боғлаб, бу ташаббуслар Яқин Шарқда барқарорликни сақлаш учун асос бўлиб хизмат қилишини айтди. Бундан ташқари, Астана томони Тинчлик кенгаши йиғилишини ўтказишга тайёрлигини билдирди.
The Times of Central Asia: Қозоғистон транспорт ҳаракатига Пекин намунаси асосида чекловлар киритиши мумкин
Мамлакат Ҳукумати ноқулай об-ҳаво кунларида транспорт воситаларининг ҳаракатини "жуфт ва тоқ кунлар" тамойили бўйича чеклашни кўриб чиқмоқда. Шунинг учун, ноқулай об-ҳаво шароити бўлган кунларда кўчага чиқишга рухсат фақат транспорт воситасининг давлат рўйхатга олиш рақамининг охирги рақамида, яъни жуфт ёки тоқ кунларда берилиши мумкин. Бу ҳақда The Times of Central Asia хабар берди.
Ушбу чора 2026-2028 йилларга мўлжалланган атмосфера ҳавосини ҳимоя қилиш қоидаларини ишлаб чиқиш доирасида кўриб чиқилмоқда. Тегишли вазифа Экология ва табиий ресурслар вазирлиги томонидан ҳокимиятларга берилган. Вазирлик маълумотларига кўра, 2025 йилда Қазгидромет маълумотларига кўра, мамлакатнинг 11 шаҳрида ҳаво ифлосланишининг юқори даражаси қайд этилган.
Муаммоли экологик вазиятга эга шаҳарлар қаторига Алмати, Ўскемен, Қарағанди, Темиртау ва Ақтўбе киради. Шамолсиз кунларда бу шаҳарларда тутун тарқалмайди. Ҳаво сифати кескин пасаяди. Масалан, Алматида чиқиндиларнинг 60% транспортга, 12% дан ортиғи эса хусусий уйлар ва кичик қозонхоналарга тўғри келади. Шунга ўхшаш ҳолат Ўскемен ва бошқа йирик шаҳарларда ҳам кузатилмоқда.
Илғор халқаро тажрибани жорий этиш мақсадида вазирлик вакиллари Хитойга бориб, ҳаво сифати бошқарувининг комплекс ёндашуви йўлга қўйилган Пекин шаҳри тажрибаси билан танишгани айтилмоқда. ХХР Экология ва атроф-муҳит вазирлиги вакиллари билан учрашувда улар электр транспорт воситаларига ўтиш, транспорт ва саноат корхоналари учун стандартларни кучайтириш, экологик зоналар ва чангни назорат қилиш бўйича миллий стандартларни (PM 2.5) жорий этиш масалаларини кўриб чиқдилар.
Натижада, 2026-2028 йилларга мўлжалланган атмосфера ҳавосини муҳофаза қилиш тамойилларида бир нечта соҳаларга устувор аҳамият берилади:
· субсидиялар ва имтиёзлар билан хусусий секторни газлаштириш;
· жамоат овқатланиш корхоналари ва кичик қозонхоналарда қаттиқ ёқилғидан фойдаланишни тақиқлаш;
· объектларни марказлаштирилган иситиш тизимига улашни рағбатлантириш;
· жамоат транспорти ва таксиларни электр тортиш ва газга ўтказиш;
· ноқулай об-ҳаво шароитида "Жуфт-тоқ кун" тизимига мувофиқ транспорт ҳаракатини чеклаш ва экологик зоналарга бўлиш;
· саноат зоналари атрофида яшил камарлар яратиш.
Шуни таъкидлаш керакки, келажакда шаҳарлар экологик зоналарга бўлинади. Экологик тоифаси пастроқ бўлган транспорт воситалари баъзи ҳудудларга кира олмаслиги мумкин.
Report: Йиллик нефтни қайта ишлаш қуввати 40 миллион тоннагача оширилади
Қозоғистоннинг нефтни қайта ишлаш қуввати 2033 йилга келиб йилига 40 миллион тоннагача оширилади. Ҳукумат маълумотларига кўра, нефтни қайта ишлаш заводларининг режалаштирилган кенгайтирилиши 2030 йилга келиб дизель ёқилғиси тақчиллигини бартараф этиш имконини беради. Ва 2033 йилда тўртинчи заводнинг ишга туширилиши авиация керосинига бўлган эҳтиёжни тўлиқ қоплайди ва К5 стандартидаги юқори сифатли нефть маҳсулотлари экспорт қилинади. Бу ҳақда Report хабар берди.
Ҳозирда Қозоғистонда нефтни қайта ишлаш қуввати йилига 18,4 тоннани ташкил этади. Бу кўрсаткични ошириш учун 2026-2033 йилларда янги нефтни қайта ишлаш заводини қуриш ва нефтни қайта ишлаш қувватини йилига 40 миллион тоннагача ошириш режалаштирилган. Лойиҳа охирига келиб, фаолият юритаётган заводларда нефтни қайта ишлаш улуши 94% гача ошади.
CGTN: Олимпия чемпиони Михаил Шайдоров болаларга илҳом бахш этади
Михаил Шайдоров Milano Cortina Winter Olympicsда фигурали учиш бўйича эркаклар финалида ғолиб чиқди. У Қозоғистонга ушбу спорт туридаги биринчи олтин медални олиб келди. Бу, шунингдек, Қозоғистоннинг 32 йил ичида Қишки Олимпиададаги биринчи ғалабаси бўлди. Яқинда CGTN Sports Scene мухбири Грег Лаффради спортчи билан суҳбатлашди.
Шайдоров мухбирга тарихий ғалабасидан кейин икки кун ухлай олмаганини айтди. Унинг сўзларига кўра, у бундай муҳим ютуққа эришганидан ва мамлакатига қувонч келтирганидан фахрланган.
Олимпия чемпиони Миландаги ўзининг муваффақияти болаларни фигурали учиш билан шуғулланишга илҳомлантиришига ишонади. Хусусан, Қозоғистонда ушбу спорт турини ривожлантириш унинг фаолиятининг асосий мақсадларидан бирига айланади.
Суҳбатда шунингдек, мухлисларнинг қўллаб-қувватлаши, ҳамкасблари билан мулоқот, мусобақага тайёргарлик ва Хитойда олдинги профессионал мусобақалар ҳақида ҳам сўз юритилди.
Еuronews: Қозоғистон инклюзив жамиятни қандай қурмоқда
Қозоғистон ногиронлиги бўлган одамларнинг ҳаёт сифатини яхшилашга интилмоқда. Мамлакатда расман рўйхатдан ўтган 750 мингга яқин ногирон борлигини ҳисобга олсак, узоқ муддатли ечимларга эҳтиёж ортиб бормоқда. Шу муносабат билан Еuronews Қозоғистон жамиятида инклюзив муҳит яратиш жараёнини кўриб чиқди.
Қозоғистонда ногиронларнинг соғлиғини кузатиб борадиган ва уларнинг жамиятга интеграциялашувига ёрдам берадиган ўнлаб реабилитация марказлари фаолият юритмоқда. Яқин келажакда Меҳнат ва аҳолини ижтимоий ҳимоя қилиш вазирлиги 12 та йирик реабилитация марказларини қуришни режалаштирмоқда, улардан тўрттаси фойдаланишга топширилган. Бундан ташқари, мослашувчан ускуналар билан таъминлаш ва ота-оналарни ўқитиш, шунингдек, уйда ёрдам кўрсатиш бўйича синов лойиҳаси амалга оширилмоқда.
"Ҳар қандай дастурни ишлаб чиқишда ногиронларнинг аҳволи ҳисобга олинади. Биз уларнинг ҳуқуқлари ва эҳтиёжларини тўлиқ таъминлаш учун кўплаб экспертиза ўтказамиз", - дейди Меҳнат ва аҳолини ижтимоий ҳимоя қилиш вазирининг маслаҳатчиси Заҳира Бегалиева.
Ушбу ишни тизимлаштириш учун 2025–2030 йилларга мўлжалланган инклюзив сиёсат концепцияси тасдиқланди. Унинг мақсади - тиббий-ижтимоий моделдан ижтимоий-ҳуқуқий моделга ўтишдир.
“Ногиронлиги бўлган шахс ҳуқуқ эгаси ҳисобланади. Яъни, улар Қозоғистоннинг бошқа фуқаролари билан бир хил ҳуқуқ ва имкониятларга эга”, - деб таъкидлади Бегалиева.
Унинг сўзларига кўра, Концепция ижтимоий ходимларнинг малакасига қўйиладиган талабларни кучайтиради ва ногиронликни рўйхатдан ўтказиш тартибини соддалаштиради.
