2026 йилда Қозоғистон Туркий тилли давлатлар савдо-саноат палатасига раислик қилади
ASTANA. Kazinform – Астанада Туркий тилли давлатлар савдо-саноат палаталари иттифоқининг III ялпи мажлиси бошланди. Бу туркий дунёда иқтисодий ҳамкорликни мустаҳкамлаш учун муҳим платформа бўлиб, 2026 йилда иттифоққа раислик Озарбайжондан Қозоғистонга ўтказилди.
2019 йили Туркий тилли давлатлар ташкилотига аъзо ва кузатувчи мамлакатлар ўртасида савдо-иқтисодий, саноат, инвестиция ва технологик ҳамкорликни ривожлантириш мақсадида Туркий тилли давлатлари савдо-саноат палаталари иттифоқи тузилган эди. Ҳозирги кунда иттифоқ таркибига Озарбайжон, Қозоғистон, Қирғизистон, Туркия, Ўзбекистон, Туркманистон ва кузатувчи давлат сифатида Венгрия киради.
Белгиланган тартибга мувофиқ, иттифоқда раислик ҳар йили ротация асосида Бош ассамблея қарори билан тасдиқланади. 2026 йили раислик Қозоғистон Республикасига берилди ва бир йилга Туркий тилли давлатлар савдо-саноат палатаси президенти сифатида «Атамекен» ҚР МТП Раиси Райимбек Баталов тайинланди.
“Бугунги кунда туркий иқтисодий макон 180 миллиондан ортиқ одамни қамраб олади ва катта ишлаб чиқариш, ресурс ва инсон ресурслари салоҳиятига эга. Шу билан бирга, минтақалараро савдо улуши ҳали ҳам умумий савдо айланмасининг 10 фоизидан ошмайди. Бу келажакдаги ўсиш учун ажойиб имконият яратади”, - деди Р. Баталов.
Қозоғистон учун туркий йўналиш - ташқи иқтисодий сиёсатнинг устувор йўналишларидан биридир. 2025 йил январь-октябрь ойлари натижаларига кўра, Қозоғистоннинг туркий тилли давлатлари билан савдо айланмаси 11 миллиард АҚШ долларига етди, бу 10 фоиздан кўпроққа ўсишдир.
Экспорт 16,6 фоизга ўсиб, тахминан 7,9 миллиард АҚШ долларини ташкил этди. Шу билан бирга, импорт тахминан 3 фоизга камайди. Савдо баланси 4,8 миллиард АҚШ долларига яхшиланди, бу нафақат миқдорий ўсишни, балки савдо тузилмасининг яхшиланишини ҳам кўрсатади.
“Бу динамика, хусусан, юқори қўшимча қийматга эга маҳсулотлар етказиб беришни кенгайтириш орқали шаклланди. Дон, кунгабоқар ёғи, металлургия ва нефть-кимё маҳсулотлари, озиқ-овқат ва қайта ишланган материаллар экспорти сезиларли даражада ошди. Ҳамкорлик географияси унинг барқарорлиги ва чуқурлигидан далолат беради. Туркия ва Ўзбекистон Қозоғистоннинг туркий тилли давлатлари билан савдо айланмасининг учдан икки қисмидан кўпроғини ташкил этади. Бундан ташқари, Қирғизистон, Озарбайжон, Туркманистон ва Венгрия билан ўзаро алоқалар мустаҳкамланмоқда, бу эса иқтисодий алоқаларни диверсификация қилиш ва минтақалараро ҳамкорликни кенгайтиришга ёрдам беради”, - деди палата раиси.
Учрашув иштирокчилари келгуси давр учун ҳамкорликнинг асосий йўналишларини ҳам муҳокама қилишди. Устувор вазифалар қаторига саноат кооперацияси ва қўшма лойиҳаларни ривожлантириш, Туркий инвестиция жамғармасидан самарали фойдаланиш, савдо ва техник тўсиқларни камайтириш, шунингдек, халқаро йўналишлар ва транспорт йўлакларини ривожлантириш орқали транспорт ва логистика алоқаларини мустаҳкамлаш киради.
