Конституция лойиҳасига суддан ташқари уй-жойдан маҳрум қилиш ва чиқариб юборишни тақиқловчи норма киритилади

ASTANА. Кazinform – Конституция лойиҳасига нафақат суддан ташқари уй-жойдан маҳрум қилишни, балки ундан чиқариб юборишни ҳам тақиқловчи норма киритилади. Бу ҳақда Инсон ҳуқуқлари бўйича вакил Артур Ластаев Конституциявий ислоҳотлар бўйича комиссиянинг ХI йиғилишида маълум қилди.

— Бугун Давлат раҳбари Қасим-Жомарт Тоқаев Ҳукуматнинг кенгайтирилган йиғилишида замонавий Қозоғистон учун жуда муҳим мавзуни - уй-жойга бўлган ҳуқуқни ҳимоя қилиш кафолатини кўтарди. Уй-жой қонуний мулк ҳисобланади. У Инсон ҳуқуқлари умумжаҳон декларацияси ва Иқтисодий, ижтимоий ва маданий ҳуқуқлар тўғрисидаги пактда мустаҳкамланган. Баъзилар бу фақат мулкка бўлган ҳуқуқ деб ўйлашлари мумкин. Лекин аслида бу ҳуқуқ кўп қирралидир. Бошпана шунчаки бошингиз устидаги том эмас. У хавфсиз, кириш мумкин ва яшашга яроқли бўлиши керак, — деди Инсон ҳуқуқлари бўйича вакил.

Унинг сўзларига кўра, инсон кимдир уни ўз уйидан ўзбошимчалик билан чиқариб юбормаслигига ишонч ҳосил қилиши керак. Бировни ҳеч қачон уйидан чиқариб юбориш мумкин эмас.

— Яқинда ҳаво ҳарорати -25, 30 даража Цельсий эди. Бундай вазиятда одамни уйидан қандай чиқариб юбориш мумкин? Агар бу уларнинг ягона бошпанаси бўлса-чи? Агар оиланинг кичик болалари бўлса-чи? Ҳа, баъзан уйдан кўчирилувчиларни ҳимоя қилиш учун шундай қадам қўйилиши мумкин. Масалан, ҳаёт ва соғлиқ учун хавф туғдирадиган жойга келганда. Ахир, уй-жойга бўлган ҳуқуқ хавфли вазиятда ўлишни англатмайди. Бироқ, ҳатто қонуний асослар мавжуд бўлган ҳолларда ҳам, барча процедуралар, жумладан, судда ўзини ҳимоя қилиш ҳуқуқи таъминланиши керак, — деди Артур Ластаев.

Шунинг учун у Конституция лойиҳасида "суд қарорисиз одамни уй-жойдан маҳрум қилиш мумкин эмас, ундан чиқариб юбориш у ёқда турсин" деган нормани киритиш керак, деб ҳисоблайди.

— Конституцияда уй-жойга бўлган инсон ҳуқуқларининг кафолатлари тўғрисидаги норманинг ўрнатилиши мамлакатимизнинг ижтимоий ва ҳуқуқий моҳиятини, фуқароларнинг ҳуқуқ ва эркинликларига мутлақ риоя қилинишини тасдиқлайди. Бу биз учун жуда муҳимдир. Ахир, давлат рамзлар учун эмас, балки жамиятдаги ҳар бир инсон учун яратилган. Инсонпарварлик ҳокимиятнинг ҳар бир қарори ва ҳаракатида акс этиши керак. Сиздан таклифни қўллаб-қувватлашингизни ва Асосий Қонунда нафақат судсиз уй-жойдан маҳрум қилишни, балки чиқариб юборишни ҳам тақиқлашни кўриб чиқишингизни сўрайман, — деди Инсон ҳуқуқлари бўйича вакил.

Шуни таъкидлаш керакки, бугун Ҳукуматнинг кенгайтирилган йиғилишида Давлат раҳбари Қасим-Жомарт Тоқаев Конституция лойиҳасига суд қарорисиз "уй-жойдан мажбуран чиқариб юбориш"га йўл қўйилмаслигини қўшишни таклиф қилган эди.

Эслатиб ўтамиз, халқ таклифлари инобатга олиниб, Конституция лойиҳасига қўшимча нормалар киритилди.