ХОҚ аёллар спорти учун генетик мувофиқлик мезонини тасдиқлади
ASTANA. Kazinform — Халқаро Олимпия қўмитаси аёллар спорти учун янги мувофиқлик сиёсатини тасдиқлади, бу сиёсат 2028 йилда Лос-Анжелесда бўлиб ўтадиган Олимпия ўйинларида кучга киради ва ўтган турнирларга тааллуқли бўлмайди, деб хабар беради Кazinform.
Ҳужжатга кўра, ХОҚ ҳомийлигидаги мусобақаларда аёллар спортида иштирок этиш фақат биологик жинси SRY гени - эркак ривожланишини бошлайдиган эркак Y-хромосомасида жойлашган ДНК йўқлиги тасдиқланган спортчилар билан чекланади. Тест сўлак, тампон ёки қон намуналари ёрдамида бир марталик генетик скринингни ўз ичига олади. Қўмита бу усулни аниқ ва энг юмшоқ деб ҳисоблайди. Тест спортчининг танаси туғилишдан бошлаб ривожланиш даврида эркак жинсий гормонларига дучор бўлганми ёки йўқлигини аниқлайди - бу омил ХОҚ аёллар спортида адолатли рақобат учун калит деб ҳисоблайди.
Амалда, янги мезон шуни англатадики, трансгендер аёллар - эркак биологияси билан туғилганлар - гормон терапияси ёки ҳужжатлардаги ўзгаришлардан қатъи назар, ХОҚ ҳомийлигидаги мусобақаларда аёллар тоифаларида қатнаша олмайди.
Манфий тест натижасига эга спортчиларга аёллар тоифасида умрбод иштирок этишга рухсат берилади. Мусбат тест натижаси уларни аёллар мусобақаларида қатнашишдан четлаштиради, тестостерон спорт натижаларига таъсир қилмайдиган жинсий ривожланишнинг айрим шакллари билан боғлиқ камдан-кам ҳолатлар бундан мустасно. Бироқ, бу спортчилар эркаклар, аралаш ёки очиқ тоифаларда мусобақалашиш ҳуқуқини сақлаб қоладилар.
ХОҚ янги сиёсат тенг шароитлар, хавфсизлик ва адолатли рақобатни таъминлашга қаратилганлигини таъкидлайди. ХОҚ президенти Кирсти Ковентри таъкидлаганидек, ҳатто минимал афзалликлар ҳам мусобақалар натижаларига таъсир қилиши мумкин, шунинг учун эркаклар биологиясига эга спортчиларнинг аёллар йўналишларида иштирок этиши адолатсиз ва баъзи спорт турларида хавфли деб ҳисобланади.
Ушбу ҳужжат олимлар, шифокорлар, юристлар ва спорт ҳамжамияти вакиллари билан маслаҳатлашувларни ўз ичига олган деярли икки йиллик иш натижасидир. Мунозараларда мингдан ортиқ спортчи ҳам иштирок этди. Иш натижасида аниқ, илмий асосланган танлов мезонларига эҳтиёж борлиги бўйича келишувга эришилди.
Ушбу сиёсат ХОҚнинг гендер идентификацияси ва мусобақаларда иштирок этиш бўйича олдинги кўрсатмаларини алмаштиради. Унинг қўлланилиши фақат элита спорт турлари билан чекланган ва оммавий ёки ҳаваскор дастурларга таъсир қилмайди.
Эслатиб ўтамиз, UEFА Ақтау шаҳридаги янги стадион концепциясини тасдиқлади.
