Хаббл доимийси: нима учун коинотнинг кенгайиш тезлиги тушунарсиз
ASTANА. Кazinform — Олимлар коинотнинг кенгайиш тезлиги аввал фараз қилинганидан юқори эканлигини аниқладилар. Маълумотлар орасидаги тафовутни ҳатто энг аниқ ўлчовлар билан ҳам тушунтириб бўлмайди. Бу мавжуд назарияларда бўшлиқлар борлигини кўрсатиши мумкин, деб хабар беради Кazinform агентлиги.
Халқаро тадқиқот шуни кўрсатдики, яқин атрофдаги галактикалар биздан кутилганидан тезроқ узоқлашмоқда.
Бу кўрсаткич Хаббл доимийси деб аталади ва у Коинотнинг кенгайиш тезлигини тавсифлайди. Янги маълумотларга кўра, унинг қиймати мегапарсекда секундига тахминан 73,5 километрни (яъни тахминан 3,26 миллион ёруғлик йили) ташкил этади. Бу шуни англатадики, галактика қанчалик узоқда бўлса, у биздан шунчалик тез узоқлашмоқда.
Бироқ, Коинотнинг дастлабки босқичларини ўрганаётганда олимлар пастроқ қийматга эга бўлишади — тахминан 67. Тадқиқотчиларнинг фикрига кўра, бу фарқни фақат ўлчов хатоси билан изоҳлаб бўлмайди, чунки у жуда катта.
Бу сезиларли тафовут аллақачон "Хаббл доимийси" сифатида танилган. Ҳисоблаш усуллари ва маълумотлар сифати яхшиланишига қарамай, бу ўн йилдан ортиқ вақт давомида ҳал қилинмаган.
Муаммони ҳал қилиш учун олимлар космосдаги масофаларни ўлчашнинг турли усулларини бирлаштирдилар — айрим турдаги юлдузларни кузатишдан тортиб, ўта янги юлдузлар ва бошқа объектларнинг порлашини ўрганишгача. Бу маълумотларнинг барчаси натижаларнинг аниқлигини текшириш учун бирлаштирилди. Бироқ, қўлланилган усулдан қатъи назар, ҳисоб-китоблар бир хил хулосани кўрсатади: Коинот дастлабки ҳолати ҳақидаги маълумотлардан кўра тезроқ кенгаймоқда.
Олимларнинг таъкидлашича, бу ўлчовлардаги яширин хатолик ёки Коинот ҳақидаги мавжуд назарияларда бирор нарса етишмаётганлигини кўрсатиши мумкин. Иккинчи ҳолда, унинг тузилиши ҳақидаги фундаментал тушунчаларни қайта кўриб чиқиш талаб этилади.
Материалнинг инглиз тилидаги асл нусхасини ушбу ҳавола орқали ўқиш мумкин.
